Apple từ lâu đã được xem là biểu tượng của đổi mới và thiết kế trong ngành công nghệ toàn cầu. Thành công của “gã khổng lồ” này gắn liền với hai nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng lớn là Steve Jobs và Tim Cook. Cả hai đều để lại dấu ấn sâu đậm trong hành trình phát triển của Apple, dù phong cách lãnh đạo và cách tiếp cận đổi mới của họ mang nhiều khác biệt.
Gần đây, nền tảng Made Visual Daily đã công bố một bản đồ trực quan đặt song song hai giai đoạn lãnh đạo của Jobs và Cook, qua đó thể hiện rõ những cột mốc phát triển quan trọng, các sản phẩm mang tính biểu tượng cùng sự tăng trưởng vượt bậc về vốn hóa thị trường của Apple (Dữ liệu được tổng hợp từ nhiều nguồn công khai).
Dưới thời Steve Jobs, giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 2,5 tỷ USD lên 350 tỷ USD. Thành tựu này đến từ loạt sản phẩm mang tính cách mạng như iMac, iPod, iPhone và iPad - những biểu tượng đã định hình lại cách con người tương tác với công nghệ và khẳng định vị thế tiên phong của Apple trong kỷ nguyên kỹ thuật số.
Khi Tim Cook tiếp quản vị trí CEO, Apple bước vào một giai đoạn tăng trưởng ổn định và bền vững hơn. Vốn hóa thị trường của hãng đã tăng thêm 3,1 nghìn tỷ USD, đạt 3,7 nghìn tỷ USD vào năm 2025. Thành quả này đến từ việc mở rộng mảng dịch vụ, phát triển các thiết bị như AirPods, chip Apple Silicon, cùng sự ra đời của Apple Vision Pro, đánh dấu bước tiến mới của Apple trong việc mở rộng giới hạn của công nghệ.
Trên thị trường chứng khoán, Apple dưới thời Steve Jobs ghi nhận mức tăng trưởng cổ phiếu 13.900% trong vòng 14 năm. Ở 14 năm tiếp theo, dưới sự lãnh đạo của Tim Cook, cổ phiếu Apple tiếp tục tăng 966%. Từ năm 2020, Apple bắt đầu tự thiết kế các con chip chủ chốt trong hệ sinh thái của mình, bao gồm dòng A dành cho iPhone và dòng M dành cho Mac. Quyết định này giúp công ty chấm dứt hơn 15 năm phụ thuộc vào Intel, đồng thời củng cố năng lực kiểm soát và tối ưu hóa hiệu suất phần cứng lẫn phần mềm trong hệ sinh thái sản phẩm.
Năm 2022, Apple trở thành công ty đầu tiên trong lịch sử đạt vốn hóa 3 nghìn tỷ USD, minh chứng cho hiệu quả của chiến lược đầu tư dài hạn và định hướng tập trung vào mảng dịch vụ dưới thời Tim Cook. Tính đến tháng 10/2025, Apple ghi nhận vốn hóa thị trường khoảng 3,6 nghìn tỷ USD, đứng thứ ba thế giới sau Nvidia và Microsoft.
Tháng 8 vừa qua đánh dấu 14 năm kể từ khi Tim Cook kế nhiệm vị trí CEO của Apple. Dấu mốc này trở nên đặc biệt khi thời gian ông lãnh đạo cũng kéo dài tương đương với nhiệm kỳ của Steve Jobs. Nhân dịp đó, cùng nhìn lại hai kỷ nguyên lãnh đạo mang tính biểu tượng của Apple để hiểu rõ hơn về hành trình, triết lý và di sản mà mỗi người đã để lại cho công ty cũng như ngành công nghệ nói chung.
Hành trình trở thành nhà lãnh đạo của Apple
1. Steve Jobs
Steve Jobs là một trong những nhân vật mang tính biểu tượng nhất của ngành công nghệ toàn cầu. Ông cùng Steve Wozniak và Ronald Wayne sáng lập Apple vào năm 1976 trong gara của gia đình. Ngay từ những ngày đầu, ông đã thể hiện tầm nhìn khác biệt, với triết lý tập trung tuyệt đối vào thiết kế, trải nghiệm người dùng và đổi mới.
Jobs đóng vai trò trung tâm trong việc tạo ra những sản phẩm mang tính cách mạng như Macintosh, iPod, iTunes, iPhone và iPad. Trong nhiệm kỳ đầu tiên kéo dài từ năm 1976 - 1985, ông dẫn dắt Apple qua giai đoạn khởi đầu đầy đột phá, song cũng phải đối mặt với những mâu thuẫn nội bộ khiến ông rời khỏi công ty.
Năm 1997, khi Apple mua lại NeXT Computer, công ty mà Jobs thành lập trong thời gian tạm rời Apple, ông chính thức trở lại và tiếp tục đảm nhiệm vai trò CEO. Dưới sự dẫn dắt của ông, Apple tái sinh mạnh mẽ, trở thành biểu tượng sáng tạo của thế giới và mở ra kỷ nguyên mới cho công nghệ tiêu dùng toàn cầu.
Steve Jobs cùng chiếc iMac - sản phẩm gây tiếng vang lớn và trở thành cú hit trên thị trường công nghệ
2. Tim Cook
Timothy Donald Cook có xuất thân và phong cách lãnh đạo khác biệt hoàn toàn so với Steve Jobs. Ông gia nhập Apple năm 1998 với vị trí Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Vận hành Toàn cầu, chịu trách nhiệm giám sát chuỗi cung ứng, bán hàng, dịch vụ và hỗ trợ. Chính tư duy quản trị chặt chẽ, khả năng tối ưu hóa quy trình và phong cách lãnh đạo điềm tĩnh đã giúp ông nhận được sự tin tưởng tuyệt đối từ Jobs.
Tháng 8/2011, ông chính thức được bổ nhiệm làm CEO của Apple, kế nhiệm Steve Jobs trong bối cảnh người tiền nhiệm đang chống chọi với bệnh ung thư tuyến tụy. Trước đó, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại IBM và Compaq - nơi ông tích lũy kinh nghiệm sâu rộng trong lĩnh vực vận hành và quản lý chuỗi cung ứng. Nếu Steve Jobs được biết đến như một nhà lãnh đạo truyền cảm hứng với tầm nhìn sáng tạo, thì Tim Cook lại được đánh giá là người thực tế, kín đáo và tập trung vào hiệu quả bền vững - yếu tố giúp Apple duy trì đà tăng trưởng ổn định trong suốt hơn một thập kỷ qua.
Tim Cook từng là cộng sự thân cận và được Steve Jobs đặc biệt tin tưởng trong đội ngũ lãnh đạo Apple
Phong cách và triết lý lãnh đạo
1. Steve Jobs
Steve Jobs là một nhà lãnh đạo có tầm nhìn hiếm có trong thế giới công nghệ. Ông nổi tiếng với tính cầu toàn, khát khao hướng đến sự hoàn hảo và khả năng truyền cảm hứng mạnh mẽ cho đội ngũ sáng tạo của mình. Jobs tham gia sâu vào mọi giai đoạn phát triển sản phẩm của Apple, từ thiết kế phần cứng, phần mềm cho đến chiến lược tiếp thị và bán lẻ. Dù đôi khi được cho là khó tính, ông vẫn được tôn trọng bởi những tiêu chuẩn khắt khe ấy đã góp phần tạo nên các sản phẩm mang tính biểu tượng và làm hài lòng hàng triệu người dùng trên toàn cầu.
Với Jobs, công nghệ và thiết kế không đơn thuần là yếu tố chức năng mà còn phải khơi gợi cảm xúc. Triết lý đó được thể hiện rõ qua câu nói nổi tiếng của ông: “Design is not just what it looks like and feels like. Design is how it works.” (Tạm dịch: Thiết kế không chỉ là vẻ ngoài và cảm giác. Thiết kế là cách nó hoạt động). Dưới sự dẫn dắt của Jobs, Apple trở thành biểu tượng cho sự đổi mới và tinh tế, đặt nền móng cho tiêu chuẩn thẩm mỹ và trải nghiệm người dùng trong toàn ngành công nghệ.
Steve Jobs luôn đề cao tinh thần sáng tạo trong từng sản phẩm của Apple
2. Tim Cook
Trái ngược với người tiền nhiệm, Tim Cook xây dựng phong cách lãnh đạo điềm tĩnh, phân tích và mang tính hệ thống hơn. Nếu Jobs trực tiếp tham gia vào từng chi tiết của sản phẩm, Cook lại tập trung vào chiến lược tổng thể, tối ưu vận hành và hoạch định dài hạn. Ông tin tưởng giao quyền cho đội ngũ của mình, qua đó xây dựng một mô hình quản trị hiệu quả và bền vững hơn cho Apple.
Cook cũng là người thúc đẩy mạnh mẽ các giá trị về trách nhiệm xã hội, tính bền vững và sự đa dạng trong môi trường làm việc. Dưới sự lãnh đạo của ông, Apple không chỉ duy trì cam kết về chất lượng và đổi mới mà còn mở rộng ảnh hưởng sang các lĩnh vực mới như sức khỏe, dịch vụ kỹ thuật số và thiết bị đeo thông minh.
Giai đoạn Cook điều hành chứng kiến sự ra đời của nhiều sản phẩm và dịch vụ chủ lực như Apple Watch, AirPods, Apple Music và Apple TV+, giúp Apple đa dạng hóa nguồn doanh thu và củng cố vị thế là một trong những thương hiệu có giá trị nhất thế giới. Ông cũng đưa Apple vượt qua nhiều thách thức của thời kỳ hậu Steve Jobs, bao gồm sự cạnh tranh khốc liệt, căng thẳng địa chính trị và biến động chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sự đa dạng là một trong những giá trị mà Tim Cook rất coi trọng
Đổi mới và phát triển sản phẩm
1. Steve Jobs
Steve Jobs được biết đến như một nhà sáng tạo bậc thầy, người có khả năng hiếm có trong việc dự đoán nhu cầu và mong muốn của người tiêu dùng, từ đó biến chúng thành những sản phẩm mang tính cách mạng. Ông còn là người kể chuyện tài ba, có khả năng biến các buổi ra mắt sản phẩm thành sự kiện văn hóa, với mỗi chi tiết đều được tính toán để khơi gợi cảm xúc và niềm hứng khởi.
Khả năng tạo ra những sản phẩm tích hợp liền mạch giữa phần cứng, phần mềm và dịch vụ đã giúp Apple khác biệt hoàn toàn so với phần còn lại của ngành. Jobs luôn kiên định kiểm soát chặt chẽ mọi khía cạnh của trải nghiệm người dùng, đôi khi dẫn đến mâu thuẫn với đối tác và nhà cung ứng. Tuy vậy, chính sự khắt khe và tầm nhìn không thỏa hiệp ấy đã mang đến cho thế giới những sản phẩm biểu tượng, tạo nên doanh thu kỷ lục và định hình toàn bộ ngành công nghệ. Đến nay, tinh thần theo đuổi sự hoàn hảo và đổi mới không ngừng của Jobs vẫn là nguồn cảm hứng cho hàng triệu nhà sáng tạo, kỹ sư và doanh nhân toàn cầu.
Steve Jobs cùng sản phẩm iPad rất nổi tiếng
2. Tim Cook
Dưới thời Tim Cook, hành trình đổi mới của Apple tiếp tục được duy trì, dù theo một hướng tiếp cận khác biệt. Cook không tìm cách tạo ra “cuộc cách mạng” trong từng sản phẩm, mà tập trung vào việc cải tiến liên tục, hoàn thiện chi tiết và mở rộng hệ sinh thái công nghệ của Apple. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của tính ổn định, hiệu quả vận hành và khả năng kết nối liền mạch giữa các thiết bị, qua đó củng cố trải nghiệm tổng thể của người dùng.
Cook đặt trọng tâm vào việc phát triển mảng dịch vụ, bao gồm Apple Music, iCloud, Apple TV+ và App Store, nhằm tận dụng tối đa cơ sở người dùng khổng lồ mà Apple đã xây dựng. Dù đôi khi phải đối mặt với những ý kiến cho rằng Apple “ít sáng tạo hơn” sau thời Jobs, Cook vẫn kiên định với triết lý lấy chất lượng làm trọng tâm và hướng tới sự phát triển bền vững.
Hiện tại, Vision Pro là ưu tiên lớn nhất của Tim Cook, với mục tiêu ra mắt sản phẩm dẫn đầu thị trường sớm hơn Meta (Theo Gurman)
Nhờ đó, chuỗi cung ứng của Apple cũng được tái cấu trúc và tối ưu hóa toàn diện, trở thành một trong những mô hình vận hành hiệu quả nhất thế giới. Cook tập trung vào việc tinh gọn hệ thống nhà cung cấp, lựa chọn hợp tác chiến lược với những đối tác chủ chốt nhằm đảm bảo tính ổn định, chất lượng và khả năng kiểm soát chi phí. Cách tiếp cận này giúp Apple nâng cao năng lực đàm phán, duy trì tiêu chuẩn sản xuất nghiêm ngặt và quản lý hàng tồn kho ở mức tối ưu.
Ông cũng triển khai các hệ thống dự báo nhu cầu và quản lý hậu cần tiên tiến, giúp Apple phản ứng nhanh hơn với biến động của thị trường và rút ngắn thời gian ra mắt sản phẩm mới. Nhờ vậy, công ty duy trì được lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh tốc độ đổi mới của ngành công nghệ ngày càng nhanh.
Song song với hiệu quả vận hành, Cook đặt trọng tâm vào tính bền vững và trách nhiệm xã hội trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Apple đã thực hiện nhiều biện pháp giảm thiểu chất thải, cắt giảm khí thải carbon và thúc đẩy việc sử dụng năng lượng tái tạo. Bên cạnh đó, công ty tăng cường giám sát điều kiện làm việc tại các nhà máy đối tác, hướng đến mục tiêu đảm bảo quyền lợi và an toàn cho người lao động.
Câu hỏi về người kế nhiệm của Apple
Tim Cook hiện đã gắn bó với cương vị CEO của Apple lâu hơn cả Steve Jobs. Phong cách lãnh đạo điềm tĩnh, thực tế và định hướng kết quả của ông đã giúp công ty duy trì sức bền qua nhiều biến động toàn cầu, đồng thời mở rộng dấu ấn của Apple tại các lĩnh vực chiến lược như thị trường Trung Quốc, y tế kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo.
Khi nhiệm kỳ của ông dần đi đến giai đoạn chuyển giao, sự chú ý trong giới công nghệ và nhà đầu tư bắt đầu hướng về câu hỏi: “Ai sẽ là người kế nhiệm?”. Nhiều nhà phân tích cho rằng Jeff Williams, Giám đốc điều hành hiện tại, hoặc Eddy Cue, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách mảng Dịch vụ, là những gương mặt sáng giá. Một số ý kiến khác lại đặt kỳ vọng vào các lãnh đạo trẻ đang lên như John Ternus, Phó Chủ tịch cấp cao về kỹ thuật phần cứng hay Craig Federighi, Phó Chủ tịch cấp cao về kỹ thuật phần mềm.
Dù ai là người tiếp theo, họ sẽ phải đối mặt với thách thức không nhỏ. Tim Cook đã đưa Apple từ một thương hiệu sáng tạo trở thành công ty có giá trị vốn hóa cao nhất thế giới, thiết lập chuẩn mực mới về hiệu quả vận hành và sức ảnh hưởng toàn cầu. Nhà lãnh đạo kế nhiệm sẽ cần duy trì tốc độ tăng trưởng đó, đồng thời khơi dậy làn sóng đổi mới tiếp theo cho kỷ nguyên hậu Tim Cook.
Trong cuộc phỏng vấn với CNBC năm 2023, ông từng nhấn mạnh tầm quan trọng của tinh thần hợp tác và khuyến khích đổi mới ở mọi cấp độ trong tổ chức. Người kế nhiệm ông sẽ phải tìm cách duy trì DNA sáng tạo ấy, đồng thời cân bằng giữa văn hóa kín tiếng vốn là đặc trưng của Apple với nhu cầu thích ứng trước tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo cho đến thực tế tăng cường.
Như Quỳnh (Theo Visual Capitalist; PressFarm)
Subscribe Newsletter của Advertising Vietnam để theo dõi nhiều tin tức hấp dẫn về ngành quảng cáo.
