Sau nhiều năm ở giai đoạn thử nghiệm, năm 2026 được dự đoán sẽ trở thành cột mốc đánh dấu sự chuyển mình của AI, từ một công cụ hỗ trợ sang vai trò người đồng hành, đồng thời tái định hình cách con người làm việc, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Ở nhiều lĩnh vực, AI không còn dừng lại ở việc trả lời câu hỏi, mà bắt đầu cộng tác cùng con người, góp phần khuếch đại chuyên môn và năng cao năng lực ra quyết định.
Sự chuyển dịch này đang diễn ra ngày càng rõ nét. Trong y tế, AI góp phần thu hẹp những khoảng trống trong việc chăm sóc sức khỏe. Ở lĩnh vực phát triển phần mềm, AI không chỉ học cách viết mã mà còn hiểu được bối cảnh và logic phía sau các quyết định kỹ thuật. Trong nghiên cứu khoa học, AI dần đảm nhận vai trò của một “trợ lý phòng thí nghiệm” thực thụ. Trong khi đó, ở mảng điện toán lượng tử, các mô hình lai mới đang mở ra những đột phá từng được xem là bất khả thi.
Khi các AI Agents (tác nhân AI) đảm nhận các nhiệm vụ cụ thể dưới sự định hướng của con người, bài toán bảo mật cũng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Song song đó, hạ tầng công nghệ đứng sau làn sóng AI cũng đang dần hoàn thiện, với các hệ thống ngày càng thông minh và vận hành hiệu quả hơn.
1. AI sẽ khuếch đại những gì con người có thể cùng nhau đạt được
Theo Aparna Chennapragada, Giám đốc Sản phẩm phụ trách Trải nghiệm AI tại Microsoft, năm 2026 sẽ đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới, nơi mối quan hệ giữa con người và công nghệ được tái định hình. Nếu trong những năm gần đây, AI chủ yếu tập trung vào việc trả lời câu hỏi và hỗ trợ suy luận để giải quyết vấn đề, thì làn sóng tiếp theo sẽ là sự cộng tác thực sự giữa AI và con người. “Tương lai của AI không phải là thay thế con người, mà là khuếch đại năng lực của họ” - Bà chia sẻ.
Chennapragada cho rằng các AI Agents sẽ sớm trở thành những “đồng nghiệp số”, giúp cá nhân và các nhóm nhỏ đạt được hiệu suất vượt trội. Bà hình dung một môi trường làm việc nơi chỉ với một đội ngũ ba người, doanh nghiệp vẫn có thể triển khai một chiến dịch toàn cầu trong vài ngày. Khi đó, AI đảm nhận các khâu xử lý dữ liệu, tạo nội dung và cá nhân hóa, còn con người tập trung vào việc định hướng chiến lược và phát triển ý tưởng sáng tạo.
Bên cạnh đó, bà còn dự đoán các tổ chức sẽ được thiết kế xoay quanh việc để con người học hỏi và làm việc cùng AI, tận dụng được lợi thế của cả hai phía. Cách tiếp cận này không chỉ giúp đội ngũ giải quyết những bài toán sáng tạo phức tạp hơn, mà còn rút ngắn đáng kể thời gian tạo ra kết quả. Với các chuyên gia, Chennapragada còn đưa ra lời khuyên nhấn mạnh việc đừng cạnh tranh với AI, mà hãy học cách làm việc cùng với nó. Theo bà, năm tới sẽ là năm thuộc về những người biết nâng cao vai trò của con người, chứ không phải loại bỏ nó.
2. Các AI Agents sẽ được trang bị những lớp bảo vệ mới khi gia nhập lực lượng lao động
Theo Vasu Jakkal, Phó Chủ tịch phụ trách mảng Microsoft Security, số lượng các AI Agents sẽ tăng mạnh trong năm 2026 và đảm nhiệm vai trò ngày càng quan trọng trong công việc hằng ngày, khi chúng vận hành giống như những “đồng đội” hơn là các công cụ đơn lẻ. Khi các tổ chức ngày càng dựa vào tổ chức AI để hỗ trợ thực thi nhiệm vụ và ra quyết định, việc xây dựng niềm tin vào các hệ thống này trở thành yếu tố sống còn và bảo mật chính là điểm khởi đầu. “Mỗi AI Agents cần được bảo vệ ở mức độ tương đương với con người, để đảm bảo chúng không trở thành những ‘điệp viên hai mang’, mang theo rủi ro không được kiểm soát” - Jakkal nhấn mạnh.
Theo bà, điều đó đồng nghĩa với việc mỗi agent (tác nhân) phải có một danh tính rõ ràng, phạm vi truy cập vào dữ liệu và hệ thống được kiểm soát chặt chẽ, các thông tin do agent tạo ra phải được quản lý xuyên suốt vòng đời, đồng thời được bảo vệ trước các cuộc tấn công và mối đe dọa ngày càng tinh vi. Bảo mật, vì thế, sẽ dần trở thành một lớp nền được tích hợp sẵn, vận hành tự động và mang tính chủ động, thay vì chỉ được bổ sung ở giai đoạn cuối.
Song song đó, khi các đối tượng tấn công cũng bắt đầu khai thác AI theo những cách mới, lực lượng phòng thủ sẽ sử dụng chính các security agent (tác nhân bảo mật) để phát hiện mối nguy sớm hơn và phản ứng nhanh. “Niềm tin chính là đồng tiền của đổi mới” - Jakkal chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh rằng những chuyển dịch này đóng vai trò then chốt trong việc giúp các tổ chức theo kịp các rủi ro mới, trong bối cảnh AI ngày càng trở thành trung tâm của cách công việc được vận hành.
3. AI có tiềm năng thu hẹp khoảng cách về y tế giữa các khu vực trên thế giới
Theo Tiến sĩ Dominic King, Phó Chủ tịch phụ trách lĩnh vực Y tế tại Microsoft AI, AI trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe đang bước vào một bước ngoặt quan trọng. “Chúng ta sắp chứng kiến AI không chỉ dừng lại ở thế mạnh chẩn đoán, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực khác như phân loại triệu chứng và lập kế hoạch điều trị” - King chia sẻ. Quan trọng hơn, những tiến bộ này sẽ dần rời khỏi môi trường nghiên cứu để đi vào thực tiễn, khi các sản phẩm và dịch vụ AI tạo sinh được đưa đến với hàng triệu người tiêu dùng và bệnh nhân trên toàn cầu.
Sự chuyển dịch này mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh khả năng tiếp cận dịch vụ y tế đang trở thành một cuộc khủng hoảng toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dự báo đến năm 2030, thế giới có thể thiếu hụt khoảng 11 triệu nhân sự y tế - một khoảng trống khiến khoảng 4,5 tỷ người không được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu.
King cũng chỉ ra những kết quả đạt được trong năm 2025 từ Diagnostic Orchestrator của Microsoft AI (MAI-DxO), khi hệ thống này chẩn đoán các ca bệnh phức tạp với độ chính xác lên tới 85,5%, vượt xa nhiều so với mức trung bình 20% của các bác sĩ giàu kinh nghiệm. Trong bối cảnh Copilot và Bing hiện đang tiếp nhận hơn 50 triệu câu hỏi liên quan đến sức khỏe mỗi ngày, ông cho rằng các bước tiến của AI không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống y tế mà còn trao cho con người nhiều quyền chủ động hơn trong việc quản lý sức khỏe và chất lượng sống của chính mình.
4. AI sẽ trở thành yếu tố trung tâm trong quy trình nghiên cứu
Peter Lee, Chủ tịch Microsoft Research nhận định AI đã và đang thúc đẩy nhanh các đột phá trong những lĩnh vực như mô hình hóa khí hậu, động lực học phân tử và thiết kế vật liệu. Tuy nhiên, bước nhảy vọt thực sự đang ở phía trước. Từ năm 2026, AI sẽ không chỉ dừng lại ở việc tóm tắt tài liệu, trả lời câu hỏi hay viết báo cáo, mà sẽ trực tiếp tham gia vào quá trình khám phá khoa học trong các lĩnh vực như vật lý, hóa học và sinh học. “AI sẽ có khả năng tạo ra giả thuyết, sử dụng các công cụ và ứng dụng để điều khiển thí nghiệm khoa học, đồng thời cộng tác cùng các đồng nghiệp nghiên cứu, bao gồm cả con người lẫn AI” - Lee chia sẻ.
Sự chuyển dịch này đang mở ra một viễn cảnh nơi mỗi nhà khoa học đều có thể sở hữu một “trợ lý phòng thí nghiệm” AI, đủ khả năng đề xuất các thí nghiệm mới và thậm chí còn có thể trực tiếp đảm nhiệm một phần quy trình nghiên cứu. Theo Lee, đây là bước tiến tất yếu, tiếp nối cách AI đang đồng hành cùng lập trình viên thông qua mô hình “pair programming” (lập trình cặp), cũng như tự động hóa các tác vụ thường nhật như mua sắm hay quản lý lịch trình trong các lĩnh vực khác. Ông cho rằng đây là một sự chuyển đổi mang tính nền tảng, không chỉ giúp tăng tốc độ nghiên cứu mà còn có tiềm năng thay đổi căn bản cách các khám phá khoa học được hình thành.
5. Hạ tầng AI sẽ trở nên thông minh và hiệu quả hơn
Theo Mark Russinovich, Giám đốc Công nghệ, Phó Giám đốc An ninh Thông tin kiêm Technical Fellow của Microsoft Azure, đà tăng trưởng của AI không còn chỉ dựa vào việc mở rộng quy mô trung tâm dữ liệu. Làn sóng tiếp theo sẽ tập trung vào bài toán tối ưu hóa từng đơn vị năng lực tính toán, thay vì chỉ đơn thuần xây dựng hạ tầng ngày càng lớn.
Russinovich nhận định: “Hạ tầng AI hiệu quả nhất là hạ tầng có khả năng phân bổ mật độ tính toán cao hơn trên các mạng lưới phân tán”. Theo ông, năm tới sẽ chứng kiến sự xuất hiện của những hệ thống AI toàn cầu, linh hoạt, một thế hệ mới của các “siêu nhà máy” AI được liên kết với nhau, qua đó giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu suất vận hành. Ông cho rằng AI trong tương lai sẽ được đo lường bằng chất lượng trí tuệ mà nó tạo ra, thay vì chỉ đánh giá dựa trên quy mô mô hình hay sức mạnh phần cứng.
Russinovich ví cách hạ tầng này vận hành giống như hệ thống kiểm soát không lưu dành cho các tác vụ AI: năng lực tính toán được “đóng gói” dày hơn và điều phối linh hoạt theo thời gian thực để tránh lãng phí. Khi một tác vụ chậm lại, tác vụ khác sẽ ngay lập tức được chuyển vào, đảm bảo mọi chu kỳ xử lý và mỗi watt điện đều được khai thác tối đa. Sự chuyển dịch này sẽ đặt nền móng cho một hạ tầng AI thông minh hơn, bền vững hơn và có khả năng thích ứng cao, đủ sức vận hành các đổi mới AI ở quy mô toàn cầu.
6. AI đang học ngôn ngữ của mã nguồn
Hoạt động phát triển phần mềm đang tăng tốc mạnh mẽ, khi mức độ tương tác trên GitHub chạm ngưỡng cao kỷ lục trong năm 2025. Mỗi tháng, các lập trình viên hợp nhất khoảng 43 triệu pull request (một đề xuất thay đổi mã nguồn), tăng 23% so với năm trước, một trong những quy trình cốt lõi để đề xuất và rà soát các thay đổi trong mã nguồn. Tổng số commit (hành động chụp nhanh và lưu lại một trạng thái cụ thể của dự án vào lịch sử) được ghi nhận trong năm cũng tăng 25% so với cùng kỳ, chạm mốc 1 tỷ, phản ánh nhịp độ phát triển chưa từng có của ngành.
Theo Mario Rodriguez, Giám đốc Sản phẩm của GitHub, chính quy mô khổng lồ này đang tạo tiền đề cho một lợi thế mới trong năm 2026: “trí tuệ kho mã nguồn” (repository intelligence). Nói một cách đơn giản, đây là thế hệ AI không chỉ hiểu từng dòng code riêng lẻ, mà còn nắm bắt được mối quan hệ và lịch sử hình thành phía sau chúng.
Bằng cách phân tích các mô thức trong kho mã nguồn, nơi các đội ngũ lưu trữ và tổ chức toàn bộ sản phẩm họ xây dựng, AI có thể xác định điều gì đã thay đổi, vì sao những thay đổi đó xảy ra và các thành phần trong hệ thống liên kết với nhau như thế nào. Bối cảnh này cho phép AI đưa ra gợi ý chính xác hơn, phát hiện lỗi sớm hơn, và thậm chí tự động hóa các chỉnh sửa mang tính lặp lại. Theo Rodriguez, kết quả là phần mềm có chất lượng cao hơn, đồng thời giúp các đội ngũ phát triển tăng tốc trong quá trình làm việc. Theo Rodriguez, trí tuệ kho mã nguồn sẽ sớm trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng, khi cung cấp cấu trúc và bối cảnh cần thiết để AI vận hành một cách thông minh và đáng tin cậy hơn.
7. AI sẽ góp phần trong bước nhảy tiếp theo của điện toán lượng tử
Trong nhiều năm, điện toán lượng tử vẫn được xem như một khái niệm mang màu sắc khoa học viễn tưởng. Tuy nhiên, theo Jason Zander, Phó Chủ tịch Điều hành phụ trách Microsoft Discovery và Quantum, giới nghiên cứu đang bước vào một giai đoạn mới được tính bằng năm, chứ không còn là hàng thập kỷ, nơi các hệ thống lượng tử sẽ bắt đầu giải quyết những bài toán mà máy tính cổ điển không thể xử lý. Bước ngoặt sắp tới này, được gọi là “lợi thế lượng tử” (quantum advantage), có tiềm năng hỗ trợ giải quyết những thách thức khó khăn nhất của xã hội.
Điểm khác biệt ở thời điểm hiện tại nằm ở sự trỗi dậy của mô hình điện toán lai, nơi điện toán lượng tử hoạt động song hành cùng AI và siêu máy tính. AI đảm nhiệm việc phát hiện các mô thức trong dữ liệu. Siêu máy tính thực hiện những mô phỏng quy mô lớn. Trong khi đó, điện toán lượng tử bổ sung một lớp năng lực hoàn toàn mới, giúp nâng cao đáng kể độ chính xác trong mô hình hóa phân tử và vật liệu. Tiến trình này song hành với những bước tiến trong qubit logic, các qubit vật lý được nhóm lại để có thể phát hiện, sửa lỗi và thực hiện tính toán, một bước then chốt để hướng tới độ tin cậy trong hệ thống lượng tử.
Theo Zander, Majorana 1 của Microsoft đánh dấu một bước phát triển quan trọng hướng tới các hệ thống lượng tử vững chắc hơn. Đây là con chip lượng tử đầu tiên được xây dựng dựa trên qubit topo, một thiết kế vốn giúp các qubit vốn mong manh trở nên ổn định và đáng tin cậy hơn. Đồng thời, đây cũng là giải pháp lượng tử duy nhất được thiết kế để phát hiện và sửa lỗi ngay từ kiến trúc. Cấu trúc này mở đường cho những cỗ máy sở hữu hàng triệu qubit trên một con chip duy nhất, cung cấp sức mạnh xử lý cần thiết cho các bài toán khoa học và công nghiệp phức tạp. “Lợi thế lượng tử sẽ thúc đẩy những đột phá trong vật liệu, y học và nhiều lĩnh vực khác. Tương lai của AI và khoa học không chỉ nhanh hơn, mà sẽ được tái định nghĩa một cách căn bản” - Zander chia sẻ.
Tạm kết
Nhìn tổng thể, bức tranh AI năm 2026 không xoay quanh việc công nghệ “làm được gì hơn con người”, mà là con người có thể đi xa đến đâu khi làm việc cùng AI. Từ y tế, khoa học, phát triển phần mềm đến hạ tầng và điện toán lượng tử, các dự báo của Microsoft cho thấy AI đang dần rời khỏi vai trò một công cụ hỗ trợ đơn lẻ để trở thành một phần cấu trúc trong cách thế giới vận hành, ra quyết định và tạo ra tri thức mới.
Ở quy mô đời sống thường nhật, sự chuyển dịch này cũng đang diễn ra âm thầm trong những nền tảng tài chính số, nơi AI giúp cá nhân hóa trải nghiệm, tối ưu bảo mật và giảm bớt rào cản tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, từ những hệ sinh thái toàn cầu cho đến các ứng dụng quen thuộc tại Việt Nam như Viettel Money. AI, trong bối cảnh đó, không còn là “công nghệ phía sau”, mà trở thành lớp năng lực nền, vận hành trơn tru nhưng có ảnh hưởng sâu rộng.
Điểm chung xuyên suốt các xu hướng này là sự dịch chuyển từ tự động hóa sang cộng tác, từ quy mô sang chất lượng trí tuệ, và từ tăng tốc tác vụ sang mở rộng năng lực con người. Song hành với đó là những yêu cầu ngày càng khắt khe về bảo mật, niềm tin và trách nhiệm, khi AI không chỉ tham gia vào công việc, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định mang tính xã hội và đạo đức.
Ngọc Hạnh (Theo Microsoft)
Subscribe Newsletter của Advertising Vietnam để theo dõi nhiều tin tức hấp dẫn về ngành quảng cáo.
