Trong bức tranh kinh tế toàn cầu đang biến đổi nhanh chóng, Gen Alpha nổi lên như một lực lượng tiêu dùng đặc biệt. Sinh ra và lớn lên cùng công nghệ, nhóm thế hệ này không chỉ tiếp nhận thế giới số như một phần tất yếu, mà còn định hình lại cách thức các thương hiệu kết nối với khách hàng. Với khả năng tác động đến lựa chọn tiêu dùng ngay từ khi còn nhỏ, Gen Alpha vừa là thách thức vừa là cơ hội cho các doanh nghiệp muốn duy trì sức cạnh tranh trong tương lai.
Để chinh phục thế hệ “thuần thuật toán” này, các thương hiệu cần nhìn nhận Gen Alpha không chỉ là người tiêu dùng tương lai, mà còn là những nhân tố đang trực tiếp định hình kinh tế gia đình và xu hướng tiêu dùng hiện tại. Câu trả lời nằm ở việc thấu hiểu vai trò đặc biệt của thế hệ này trong gia đình và nắm bắt những mô hình tiếp thị mới đang dần định hình tương lai thị trường.
Không chỉ là người tiêu dùng tương lai, Gen Alpha đang tái định nghĩa vai trò trong kinh tế gia đình
Gen Alpha (sinh từ năm 2010-2024) với khoảng 2 tỷ người trên toàn cầu, đang nhanh chóng trở thành một lực lượng kinh tế đáng chú ý. Theo dữ liệu từ Acceleration Community of Companies (ACC) và Trường Truyền thông & Báo chí Annenberg (Đại học Nam California), thế hệ này dự kiến sẽ tạo ra tác động kinh tế trị giá 5,46 nghìn tỷ USD vào năm 2029 - dù thành viên lớn nhất mới chỉ 15 tuổi. Không chỉ có sức mua trực tiếp, Gen Alpha còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến các quyết định tiêu dùng của gia đình.
Báo cáo Alpha Rising (USC & ACC) cũng nhấn mạnh rằng Gen Alpha ngày càng góp tiếng nói trong phần lớn quyết định chi tiêu của hộ gia đình. Nhiều phụ huynh thừa nhận đã để con tham gia vào các khoản chi lớn nhỏ khác nhau: 36% cho biết con họ có vai trò trong việc mua sắm thiết bị công nghệ, 54% để con định hướng các hoạt động giải trí, và thậm chí 11% cho phép con tham gia ý kiến trong những quyết định đắt đỏ như mua ô tô. Mức độ ảnh hưởng này đặc biệt rõ khi 96% Gen Alpha thuyết phục được gia đình thử những điều mình học từ internet hoặc bạn bè, trong khi 1/4 phụ huynh đã thêm con vào thẻ tín dụng/ghi nợ của mình.
Không chỉ tham gia vào chi tiêu, Gen Alpha còn bộc lộ sự “trưởng thành sớm” trong cách nhìn nhận thương hiệu. Cũng theo báo cáo này, 39% cho rằng các sản phẩm dành cho lứa tuổi của mình “quá trẻ con”, trong khi 34% mong muốn các thương hiệu dành cho trẻ em hợp tác với nhãn hàng người lớn. Dù còn rất trẻ, Gen Alpha đã vươn lên trở thành “người giữ vị trí quyết định”, vừa dẫn dắt văn hóa gia đình, vừa định hình xu hướng và tác động trực tiếp đến phần lớn chi tiêu chung. Với tốc độ trưởng thành nhanh cùng sức ảnh hưởng ngày càng lớn, thế hệ này có thể sẽ là nhân tố then chốt định hình hành vi tiêu dùng trong thập kỷ tới.
Tiếp thị cho Gen Alpha: Bài toán thích ứng với thói quen “sống trong thuật toán” của thế hệ mới
Báo cáo mới “The New Media Multiverse” của WHY Group (thuộc Horizon Media) và Blue Hour Studios cũng cảnh báo môi trường cạnh tranh rất khốc liệt. Gen Alpha, được mô tả là thế hệ “thuần thuật toán” đầu tiên, tiếp xúc với nhiều nội dung hơn các thế hệ trước và hình thành sở thích từ rất sớm. Thông qua một cuộc khảo sát với 1.000 cặp cha mẹ millennial (28-48 tuổi) và con Gen Alpha (7-13 tuổi), báo cáo cho thấy hơn 250 thương hiệu được các cha mẹ liệt kê là do con cái họ nhắc tên, cho thấy độ "ồn ào" của thị trường nội dung hiện nay. Điều này khiến việc gây dựng lòng trung thành của Gen Alpha trở nên khó khăn.
Ông Matt Higgins - Trưởng bộ phận Chiến lược tại Blue Hour Studios, nhận xét: “Những đứa trẻ này gần như là những "media planner tí hon" - chúng cực kỳ am hiểu thương hiệu, rất thạo marketing và có sức ảnh hưởng đến chi tiêu nhiều hơn bất kỳ thế hệ nào trước đây, kể cả trong gia đình". Nói cách khác, dù nhỏ tuổi, Gen Alpha đã thể hiện mình là những người định hướng văn hóa tiêu dùng, và bất cứ chiến lược tiếp thị nào cũng phải tôn trọng vai trò của thế hệ này.
Từ siêu cá nhân hóa trở về tiếp cận đa điểm
Khác với thế hệ cha mẹ, Gen Alpha sinh ra trong một thế giới được dẫn dắt bởi các thuật toán đề xuất nội dung. Theo Marketing Dive, 77% phụ huynh millennial thừa nhận con cái họ có ảnh hưởng đến quyết định mua sắm nhiều hơn so với chính họ khi còn nhỏ. Sự dịch chuyển này đến từ việc cá nhân hóa giúp trẻ em hình thành sở thích sớm, đồng thời 82% phụ huynh cũng cho biết họ chia sẻ nhiều sở thích tương đồng với con cái hơn so với thế hệ trước.
Với thương hiệu, điều này đồng nghĩa cách tiếp cận truyền thống - tập trung vào một “người quyết định” duy nhất đã lỗi thời. Thay vào đó, chiến lược tiếp thị cần mang tính đa điểm (multi-touch), tương tác đồng thời với nhiều thành viên trong gia đình và tạo ra trải nghiệm chung. Như Horizon Media chỉ ra, nội dung được khám phá qua sở thích chung đang chiếm ưu thế so với đề xuất cá nhân hóa: 82% Gen Alpha cho biết họ tìm kiếm nội dung dựa trên sở thích với bạn bè hoặc gia đình hơn là chỉ theo gợi ý thuật toán. Do đó, các thương hiệu nên đầu tư vào những trải nghiệm chia sẻ, từ việc cùng xem, cùng chơi đến đồng sáng tạo để gắn kết Gen Alpha không chỉ với sản phẩm mà còn trong mối quan hệ với cả gia đình.
Nội dung kết nối liên thế hệ và yếu tố hoài niệm
Một trong những phát hiện thú vị của nghiên cứu là nội dung mang tính hoài niệm đóng vai trò như một sợi dây kết nối giữa các thế hệ. Cũng theo báo cáo The New Media Multiverse, khi muốn tìm trải nghiệm chung, 84% người tham gia (cha mẹ và con) tìm đến những định dạng hoài niệm quen thuộc. Đối với các thương hiệu, đây là cơ hội quý giá để đưa những tài sản văn hóa cũ trở lại bằng cách làm mới hoặc tái khởi động các nhân vật, khẩu hiệu hoặc sản phẩm đã từng thành công. Gần đây, một số thương hiệu đã “hồi sinh” linh vật hoặc thông điệp cũ nhằm tiếp cận khán giả trẻ hơn.
Gen Alpha tiếp nhận nội dung hoài niệm giống như những trải nghiệm mới và dùng nó để gắn kết với cha mẹ. Ông Higgins dẫn chứng một bạn trẻ hào hứng xem lại chương trình “The Office” cùng bố mẹ và trò chuyện về nó như thể đây là phim mới công chiếu. Như vậy, thay vì xem hoài niệm là ý tưởng lỗi thời, các nhãn hàng có thể tận dụng nó để vừa thu hút Gen Alpha, vừa tạo các khoảnh khắc trải nghiệm chung giữa cha mẹ và con cái.
Từ trò chơi đến thương hiệu: Gaming mở đường kết nối với Gen Alpha
Gen Alpha được nhận diện bởi sự hòa nhập liền mạch với các nền tảng số và công nghệ. Từ việc chơi game trực tuyến sử dụng tiền ảo như Robux, đến tùy chỉnh nhân vật trong thế giới ảo Roblox, Minecraft hay Fortnite, những không gian kỹ thuật số này đã trở thành một phần quan trọng trong giao tiếp xã hội và xây dựng bản sắc cá nhân của họ. Tuy nhiên, Gen Alpha không chỉ là những “người tiêu dùng thụ động”, họ muốn đồng sáng tạo nội dung và chia sẻ quan điểm của mình.
Để kết nối với thế hệ này, các thương hiệu thời trang cần đầu tư vào những trải nghiệm tương tác dựa trên công nghệ thực tế tăng cường (AR), thực tế ảo (VR) và trí tuệ nhân tạo (AI). Đây sẽ là chìa khóa để tạo ra những trải nghiệm nhập vai, mang tính “game hóa”, vừa giải trí vừa giáo dục người tiêu dùng trẻ về sản phẩm và giá trị thương hiệu. Ví dụ, nhà bán lẻ Mango (Tây Ban Nha) đã thử nghiệm không gian mua sắm ảo, cho phép người dùng thử và mua quần áo kỹ thuật số tại “Outfit Shopping Mall” của Roblox.
Mạng xã hội là "phòng nghiên cứu và phát triển sản phẩm" cho thương hiệu
Nghiên cứu của Horizon Media chỉ ra rằng YouTube hiện là nền tảng được cả Gen Alpha lẫn cha mẹ millennial sử dụng nhiều nhất. Có đến 94% Gen Alpha dùng YouTube, và cha mẹ cũng cảm thấy nó dễ kiểm soát, vì đã sử dụng từ lâu. Điều đó biến YouTube thành một ứng dụng đa năng cho cả gia đình - nơi hội tụ cả nội dung dài lẫn video ngắn (Shorts) và các định dạng khác. Ông Higgins nhấn mạnh các nhãn hàng cần xem YouTube vừa như một nền tảng xã hội vừa như dịch vụ chiếu phim truyền thống: “YouTube không chỉ có nghĩa là video dài, mà còn Shorts và các dạng tích hợp khác” để tận dụng các khoảnh khắc xem chung giữa cha mẹ và con cái. Trong bối cảnh này, tập trung vào YouTube đem lại ưu thế lớn cho tiếp thị gia đình.
Về ảnh hưởng của người sáng tạo nội dung, Gen Alpha đang thúc đẩy xu hướng micro influencer lên cao. Phần lớn phụ huynh (76%) nhận xét con họ xem trọng sự phù hợp của nội dung hơn là độ nổi tiếng của người tạo ra nội dung. Thậm chí 70% cha mẹ cho biết con mình không gắn bó quá nhiều với một creator riêng lẻ mà chỉ xem bất cứ nội dung nào phù hợp với sở thích. Điều này khuyến cáo rằng các nhãn hàng nên đầu tư vào những người sáng tạo (influencer) có nhóm khán giả vừa phải (micro influencer) và chuyên sâu về lĩnh vực cụ thể. Việc tương tác thường ngày của Gen Alpha với các micro influencer sẽ tạo tác động mạnh hơn nhiều so với chỉ dựa vào vài gương mặt đại chúng lớn.
Kết luận
Gen Alpha không chỉ là người tiêu dùng tương lai mà đang góp phần chi phối chi tiêu gia đình và định hình văn hóa tiêu dùng hiện tại. Với sự gắn bó sâu sắc với công nghệ và sức ảnh hưởng vượt xa độ tuổi, thế hệ này buộc thương hiệu phải đổi mới cách tiếp cận: từ marketing hướng đến phụ huynh sang xây dựng trải nghiệm đa điểm chạm, kết hợp công nghệ nhập vai và nội dung kết nối liên thế hệ. Thấu hiểu và đồng hành cùng Gen Alpha ngay từ thời điểm này chính là chìa khóa để các doanh nghiệp duy trì tính liên quan và gắn kết bền vững trong thập kỷ tới.
Nhã Vy (Theo Marketing Dive)
Subscribe Newsletter của Advertising Vietnam để theo dõi nhiều tin tức hấp dẫn về ngành quảng cáo.
