Giữa làn sóng sa thải đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay, thị trường tuyển dụng đang chứng kiến một nghịch lý đáng chú ý. Ở nhiều vị trí có tính cạnh tranh cao, số lượng ứng viên dồi dào – đặc biệt là những người đã có kinh nghiệm – lại khiến cơ hội tìm được việc làm trở nên khó khăn hơn. Trước áp lực đó, một số ứng viên đã chọn cách "làm đẹp" hồ sơ bằng cách thêm vào những kinh nghiệm mà thực tế họ chưa từng có, nhằm gia tăng cơ hội được chú ý. Ngược lại, với những vị trí ít người quan tâm hoặc khó tuyển, phía nhà tuyển dụng đôi khi cũng điều chỉnh, bổ sung hoặc lược bớt nội dung mô tả công việc để thu hút nhiều ứng viên hơn.
Ứng viên “tô màu” CV, áp lực tự tạo ra “phiên bản hoàn hảo”
Trong cuộc đua tìm kiếm việc làm ngày càng khốc liệt, nhiều ứng viên chọn cách "đi tắt đón đầu" bằng việc tô điểm cho CV của mình trở nên ấn tượng hơn thực tế. Có người tự nâng cấp kỹ năng thành “thành thạo”, có người biến những trải nghiệm cộng tác ngắn hạn thành “leader” cả một dự án dài hơi. Thậm chí, những chứng chỉ chưa kịp hoàn thành cũng được mạnh dạn đưa vào như thể đã có từ lâu.
Tuy hành động này không phải lúc nào cũng xuất phát từ ý đồ gian dối, nhưng nó thể hiện một nỗi lo chung: sợ bị loại khỏi cuộc chơi nếu không đủ nổi bật. Ứng viên cảm thấy bị áp lực phải thể hiện mình thật “xịn”, vì sợ rằng nếu trung thực, họ sẽ không có cơ hội để bước vào vòng phỏng vấn.
Bạn T.M (Social Media Executive, 23 tuổi) chia sẻ về trường hợp này: “Mình rất thường xuyên đọc được bài viết về các bạn đồng trang lứa gian lận trong CV, những bạn này thường chia sẻ rằng nếu không ghi “quá” năng lực lên như vậy thì CV của các bạn sẽ bị loại ngay”.
Đằng sau những dòng chữ “tô hồng” đó là một tâm lý phổ biến: muốn được công nhận, được trao cơ hội, thậm chí là một chút “đánh cược” với hy vọng rằng kỹ năng thật sự có thể bắt kịp với lời viết ra. Tuy nhiên, không phải nhà tuyển dụng nào cũng dễ bị thuyết phục. Trong thời đại mà các vòng phỏng vấn ngày càng chuyên sâu và yêu cầu bài test trở nên phổ biến, một chiếc CV quá xa thực tế rất dễ bị “bóc mẽ”. Điều này không chỉ gây mất điểm, mà đôi khi còn để lại ấn tượng xấu lâu dài về sự thiếu trung thực, ảnh hưởng đến cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.
Vừa qua một HR chia sẻ trên mạng xã hội rằng cô đã có trải nghiệm không tốt khi phỏng vấn 5 ứng viên và cả 5 đều làm giả CV: “Đừng fake kinh nghiệm… để vào vòng phỏng vấn thì CV cũng phải rất đẹp, kinh nghiệm “tràn trề” nhưng hỏi lại không biết gì”.
Chia sẻ của một người dùng mạng xã hội về vấn đề làm giả CV
Chị Đ.T (25 tuổi, Producer) chia sẻ: “Hiện tại doanh nghiệp của mình khi tuyển dụng nhân sự thì ứng viên phải trải qua một bài test để sàn lọc sau vòng CV, sau khi vượt qua được bài test thì mới đến vòng phỏng vấn”. Chính vì thế, nếu như ứng viên làm giả CV thì đến vòng kiểm tra năng lực thông qua bài test thì những thiếu sót hay khuyết điểm sẽ bị nhà tuyển dụng phát hiện ngay.
Ngoài ra, khi năng lực thật sự không đủ để đáp ứng yêu cầu công việc, gánh nặng thường sẽ rơi vào những người xung quanh. Chính những đồng nghiệp buộc phải hỗ trợ, gỡ rối hoặc thậm chí gánh thay phần việc của người đó để đảm bảo tiến độ chung. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của cả nhóm, mà còn tạo ra tâm lý bất mãn, cảm giác bất công trong môi trường công sở.
Nhà tuyển dụng cũng “thêm mắm dặm muối” để làm đẹp mô tả công việc
Nếu ứng viên có thể “nâng cấp” bản thân trên giấy, thì các nhà tuyển dụng cũng không hề kém cạnh trong việc "chăm chút" cho phần mô tả công việc (Job Description – JD). Nhiều bản tin tuyển dụng được viết với ngôn từ hấp dẫn, môi trường làm việc "chuyên nghiệp, năng động", lương thưởng “cạnh tranh”, cơ hội phát triển “vô hạn” – nhưng khi ứng viên bước vào phỏng vấn hoặc thử việc, mọi thứ không hẳn giống như những gì họ được hứa hẹn. Có khi vị trí “content executive” lại bao gồm luôn cả việc thiết kế, chạy quảng cáo, thậm chí là lên kế hoạch truyền thông tổng thể.
Chị P.D (25 tuổi, Content Executive) cho biết, chị chưa bao giờ gặp phải tình trạng nhà tuyển dụng bịa JD nhưng thường thấy nhất là những JD viết chung chung không rõ ràng cụ thể công việc: “Khi chính thức bắt đầu công việc, mình được giao thử sức với đủ loại nhiệm vụ, đi kèm câu nói quen thuộc: 'Cứ thử xem, biết đâu lại khám phá ra kỹ năng mới’. Ban đầu khá bất ngờ, đôi khi có chút khó chịu với những đầu việc tưởng chừng không liên quan, nhưng cuối cùng vẫn phải cố gắng hoàn thành".
Tình trạng này không chỉ khiến ứng viên cảm thấy hụt hẫng mà còn ảnh hưởng đến sự trung thực trong quá trình tuyển dụng. Khi JD được vẽ ra quá lung linh so với thực tế, đây giống như một lời hứa chưa được kiểm chứng, dễ gây mất lòng tin. Thậm chí, có những ứng viên từ bỏ công việc chỉ sau vài tuần vì phát hiện ra mình đang làm một việc hoàn toàn khác với những gì được mô tả trước đó.
Chia sẻ về vấn đề này, anh K.L (27 tuổi, HR) cho biết: “Thường thì khi ứng viên đậu vòng CV, mình sẽ trao đổi phần việc mà vị trí này cần đảm nhiệm cho ứng viên một cách rõ ràng nhất".
Dù là ứng viên hay nhà tuyển dụng, cả hai đều đang đối mặt với nhiều áp lực trong bối cảnh thị trường lao động biến động. Thay vì tô vẽ CV hay “mỹ miều hóa” JD, sự trung thực và minh bạch vẫn là yếu tố then chốt giúp đôi bên hiểu đúng về nhau. Ứng viên nên tập trung thể hiện tinh thần cầu tiến và đầu tư nâng cao kỹ năng chuyên môn – từ chuyên ngành đến kỹ năng mềm – để tăng sức cạnh tranh một cách thực chất. Khi năng lực thật sự đủ vững, bạn sẽ không cần phải “tô màu” để gây ấn tượng.
Về phía nhà tuyển dụng, việc mô tả công việc rõ ràng, sát với thực tế không chỉ thu hút đúng người mà còn tạo dựng lòng tin – nền tảng cho sự gắn bó lâu dài. Khi cả hai cùng bước vào hành trình tuyển dụng bằng sự chân thành và kỳ vọng đúng đắn, cơ hội để tìm được “mảnh ghép” phù hợp sẽ trở nên dễ dàng hơn, và mối quan hệ công việc cũng vì thế mà bền chặt hơn.
Kim Yến
Đừng quên đăng ký newsletter của Advertising Vietnam để cập nhật những thông tin mới nhất về marketing, quảng cáo hàng tuần!
