Trong nhiều năm, các chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng thường dừng lại ở việc nâng cao nhận thức. Tuy nhiên, khi những rủi ro sức khỏe gắn chặt với điều kiện lao động hàng ngày, câu hỏi đặt ra không còn là “có biết hay không” mà là “có khả năng tiếp cận hay không”. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều thương hiệu bắt đầu chuyển hướng: thay vì chỉ truyền thông, họ can thiệp trực tiếp vào hành vi, bằng cách thiết kế lại hệ thống chi trả, phúc lợi và thói quen tiêu dùng.
Một sáng kiến mới từ thương hiệu dược mỹ phẩm La Roche-Posay, phối hợp cùng BETC Paris, đang thử trả lời câu hỏi này theo một hướng khác. Thay vì tiếp tục kêu gọi thay đổi hành vi, chiến dịch “Buoni Sole” (Tiếng Anh: Sun Ticket, tạm dịch: phiếu chống nắng) đặt lại vấn đề: chống nắng có nên được xem là một phần của hệ thống phúc lợi lao động, giống như bữa ăn hay trang bị bảo hộ?
Chiến dịch lấy cảm hứng từ phiếu ăn doanh nghiệp (buoni pasto), một hình thức vốn đã rất phổ biến tại các nước châu Âu như Pháp, Đức, Cộng hòa Séc, Bồ Đào Nha hay Tây Ban Nha. Từ đó, một phiên bản mới được tạo ra, mang tên “phiếu UV”, hoạt động như khoản trợ cấp dành cho kem chống nắng. Người lao động có thể sử dụng phiếu này để chi trả sản phẩm, trong khi doanh nghiệp hỗ trợ một phần chi phí. Cách vận hành không khác gì phiếu ăn, nhưng mục tiêu được mở rộng sang một nhu cầu ít được hệ thống hóa hơn: bảo vệ da trước tia UV.
Ở Ý, hơn 4 triệu người làm việc ngoài trời mỗi ngày, từ công trường xây dựng đến nông trại, vườn nho hay ngành thủy sản. Thời gian làm việc kéo dài dưới nắng khiến việc tiếp xúc với tia UV trở thành rủi ro thường trực. Theo các dữ liệu được trích dẫn trong chiến dịch, nhóm lao động này có nguy cơ mắc ung thư da cao hơn khoảng 60% so với người làm việc trong nhà. Dù vậy, hơn 50% trong số họ không sử dụng bất kỳ biện pháp chống nắng nào.
Khoảng trống không nằm ở nhận thức, mà nằm ở chi phí. Trong khi mũ bảo hộ hay các thiết bị an toàn khác đã được tiêu chuẩn hóa, kem chống nắng vẫn thường được xem là khoản chi cá nhân. Với tần suất sử dụng đúng cách, một người có thể cần tới 5 tuýp mỗi tháng; đó là một con số không nhỏ với nhiều lao động có thu nhập hạn chế. Khi phải tự cân đối ngân sách, việc chống nắng dễ bị xếp sau những nhu cầu thiết yếu hơn.
Chính vì vậy, chiến dịch không cố gắng “thuyết phục” người lao động sử dụng kem chống nắng, mà thay đổi cách họ tiếp cận nó. Khi chi phí được chia sẻ bởi doanh nghiệp, việc chống nắng không còn là lựa chọn cá nhân, mà trở thành một phần trong hệ thống bảo vệ sức khỏe tại nơi làm việc. Nó được đặt ngang hàng với những tiêu chuẩn an toàn vốn đã tồn tại từ trước.
Trong giai đoạn đầu, La Roche-Posay tài trợ chi phí chống nắng trong mùa hè cho ba doanh nghiệp thí điểm gồm Irritec, CanevaWorld và Terre d’Aenor, đây đều là những đơn vị có đặc thù công việc phải tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng. Các doanh nghiệp này cũng cam kết duy trì chương trình trong những năm tiếp theo, thay vì chỉ dừng lại ở thử nghiệm ngắn hạn. Song song đó, quá trình triển khai được theo dõi sát sao nhằm đảm bảo việc đưa chống nắng vào thói quen làm việc hằng ngày không trở thành gánh nặng bổ sung cho người lao động.
Sau khi ra mắt, sáng kiến nhận được phản hồi tích cực từ các doanh nghiệp tham gia thí điểm cũng như người lao động. La Roche-Posay hiện đang mở rộng lời kêu gọi tới các công ty trên toàn nước Ý, với kỳ vọng đưa mô hình này trở thành một tiêu chuẩn mới trong phúc lợi lao động. Trong bối cảnh nhiệt độ ngày càng tăng và thời gian tiếp xúc với nắng kéo dài hơn, cách tiếp cận này cho thấy một hướng đi khác: không chỉ nâng cao nhận thức, mà trực tiếp thay đổi điều kiện để hành vi có thể xảy ra.
Nhã Vy
