Giữa bối cảnh cuộc cạnh tranh trong ngành thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam ngày càng khốc liệt, hai “ông lớn” Lazada và Shopee đồng loạt tung ra chính sách miễn phí vận chuyển cho mọi đơn, đánh dấu bước chuyển chiến lược nhằm giữ chân người dùng và gia tăng đơn hàng trong dài hạn.
Cụ thể, mới đây, sàn TMĐT Lazada tuyên bố sẽ triển khai ưu đãi miễn phí vận chuyển không giới hạn cho người mua hàng trên toàn quốc kể từ ngày 2/7. Theo đó, tất cả đơn hàng tiêu chuẩn có tổng trọng lượng dưới 15 kg từ nhà bán hàng thuộc hệ thống LazMall sẽ được tự động áp dụng ưu đãi và không đòi hỏi người mua phải thu thập hay nhập mã giảm giá.
Tháng trước, sàn TMĐT Shopee cũng theo đuổi chiến lược này khi cho ra mắt chương trình “Phí ship 0 đồng mọi đơn” trên toàn sàn từ ngày 1/7. Đại diện sàn cho biết khác biệt lớn nhất của chương trình miễn phí vận chuyển lần này là người tiêu dùng không cần săn mã voucher, không giới hạn về giá trị đơn hàng (dưới 15kg), không giới hạn số lượng đơn hàng có thể mua, và không cần chờ đợi tới các ngày chiến dịch hay mùa Mega Sale. Theo đó, người tiêu dùng dù chỉ mua một đôi tất, một chiếc kẹp tóc, tiền ship vẫn 0 đồng, giao tới bất cứ nơi đâu tại Việt Nam.
Nền tảng này cũng coi phí vận chuyển là một trong những rào cản lớn đối với người mua. Khi không còn rào cản này, cơ hội kinh doanh và nhu cầu mua sắm trên sàn sẽ tăng trưởng đáng kể.
Không còn là một công cụ tiếp thị theo mùa vụ, miễn phí vận chuyển đang được các sàn TMĐT nâng cấp thành một phần mặc định trong trải nghiệm mua sắm. Thay vì treo khuyến mãi trong khung giờ giới hạn hay yêu cầu người dùng phải “săn” mã, các sàn TMĐT đang dần loại bỏ các lớp điều kiện để hướng tới mô hình liền mạch hơn.
Khi người tiêu dùng ngày càng khó tính, sàn TMĐT phải đầu tư dài hơi
Một khảo sát do TGM Research thực hiện về thị trường TMĐT tại Việt Nam cho thấy yếu tố vận chuyển đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng.
Cụ thể, có tới 46% người dùng ưu tiên các đơn hàng có phí giao hàng rẻ hoặc miễn phí, thậm chí còn cao hơn tỷ lệ quan tâm đến giá thành sản phẩm (45%). Con số này đã phần nào phản ánh xu hướng không chỉ nhìn vào giá niêm yết, mà còn cân nhắc tổng chi phí thực trả, trong đó phí vận chuyển là yếu tố dễ "đánh rơi" đơn hàng nhất của người tiêu dùng.
Báo cáo Digital Marketing 2024 của We Are Social tiếp tục củng cố nhận định này. Theo báo cáo, khi đứng trước lựa chọn giữa 2 loại ưu đãi, người tiêu dùng có xu hướng nghiêng về miễn phí vận chuyển nhiều hơn.
Cụ thể, 44,7% người dùng chọn freeship là ưu đãi yêu thích, trong khi chỉ 33,4% ưu tiên mã giảm giá sản phẩm. Điều này cho thấy, ngay cả khi giá hàng hóa không thay đổi, freeship vẫn mang lại cảm giác “có lời” rõ rệt hơn trong tâm lý người mua.
Ảnh: Znews
Có thể thấy xu hướng này dựa trên ba góc độ chính:
Giá trị cảm nhận gia tăng: Miễn phí vận chuyển làm tăng giá trị cảm nhận của sản phẩm như thể khách hàng đang nhận thêm một phần lợi ích mà không cần chi thêm. Đây là hình thức “thưởng thêm vô hình” giúp sản phẩm trở nên đáng mua hơn trong tiềm thức người tiêu dùng.
Đơn giản hóa hành vi mua sắm: Trong thời đại của tiện lợi tức thì, người dùng thường né tránh những thao tác phức tạp như tìm và áp mã giảm giá. Freeship nếu được áp dụng tự động sẽ giúp hành trình mua sắm liền mạch hơn, giảm rào cản và tăng tỷ lệ hoàn tất đơn hàng.
Tối ưu chi phí với đơn hàng nhỏ: Với các sản phẩm giá trị thấp, phí giao hàng thường chiếm phần lớn tổng chi tiêu. Trong trường hợp này, freeship không còn là “thêm vào”, mà chính là yếu tố then chốt khiến người dùng quyết định có nên mua hay không. Nhất là khi chính sách miễn phí vận chuyển được áp dụng rộng rãi, không kèm điều kiện phức tạp, người tiêu dùng sẽ càng có xu hướng gắn bó với nền tảng hơn.
Vì vậy, nếu trước đây miễn phí vận chuyển là vũ khí cạnh tranh mang tính chiến thuật ngắn hạn, thì hiện tại nó đã trở thành một phần không thể thiếu trong kiến trúc chiến lược dài hạn. Sự thay đổi trong kỳ vọng của người tiêu dùng buộc các sàn TMĐT phải suy nghĩ lại toàn bộ cách vận hành, không chỉ đơn giản là gánh phí ship thay khách hàng. Đây là bài toán dài hạn về tài chính, logistics và cả chiến lược thương hiệu. Cung cấp vận chuyển miễn phí không giới hạn đồng nghĩa với việc các nền tảng phải tái cấu trúc hạ tầng hậu cần, tối ưu hệ thống kho bãi, làm việc chặt chẽ hơn với đơn vị vận chuyển để giảm chi phí trung bình trên mỗi đơn hàng trong khi vẫn đảm bảo tốc độ giao nhanh và độ chính xác cao.
Ở một tầng sâu hơn, chính sách freeship còn phản ánh mục tiêu nâng tầm giá trị thương hiệu. Các nền tảng như Lazada hay Shopee đang cạnh tranh để trở thành một phần mặc định trong hành vi tiêu dùng hàng ngày. Để làm được điều đó, họ không thể chỉ dựa vào những chiến dịch “ngày đôi”, “ngày ba” mà phải xây dựng được một trải nghiệm liền mạch, đáng tin cậy mỗi ngày và miễn phí vận chuyển là bước đi tiên quyết trong hành trình đó.
Về lâu dài, miễn phí vận chuyển không chỉ thúc đẩy tăng trưởng đơn hàng, mà còn là chất keo giữ chân người dùng trong hệ sinh thái TMĐT. Khi người tiêu dùng đã quen với trải nghiệm “ship 0 đồng mọi lúc”, họ sẽ ít có lý do để chuyển sang nền tảng khác trừ khi đối thủ mang đến một chuẩn dịch vụ mới vượt trội hơn.
Tất nhiên, việc chạy theo mô hình “freeship toàn sàn” cũng đặt ra những áp lực tài chính không nhỏ, nhất là trong bối cảnh thị trường TMĐT đang bước vào giai đoạn tăng trưởng bền vững thay vì bùng nổ. Vì vậy, các nền tảng không thể chỉ “đốt tiền” như giai đoạn đầu, mà cần xây dựng chiến lược khôn ngoan để phân tầng người dùng, cá nhân hóa trải nghiệm và tối ưu lợi nhuận theo từng nhóm hành vi cụ thể. Ví dụ như TikTok Shop tập trung mở rộng quy mô và khai thác hành vi tiêu dùng theo thời gian thực qua nội dung video; Hay Lazada ưu tiên tăng trưởng bền vững, chú trọng vào nhóm khách hàng có nhu cầu ổn định, sản phẩm rõ nguồn gốc và trải nghiệm mua sắm đồng nhất, trong đó, miễn phí vận chuyển được tích hợp như một phần của dịch vụ cơ bản.
Diệu Anh
Đăng ký newsletter Advertising Vietnam để cập nhật tin tức mới nhất về ngành Marketing - Quảng cáo!
