Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ thay đổi cách doanh nghiệp vận hành mà còn đang tái định nghĩa toàn bộ “luật chơi” của thị trường lao động. Những công việc entry-level từng là “cánh cửa đầu tiên” cho người trẻ bước vào nghề đang dần bị thu hẹp, thậm chí biến mất dưới áp lực của tự động hóa.
Trong bối cảnh đó, thế hệ Gen Z buộc phải thích nghi với một thực tế mới: con đường sự nghiệp không còn tuyến tính, và việc gây dựng cơ hội không chỉ diễn ra trong phòng phỏng vấn mà bắt đầu từ chính cách họ hiện diện trên môi trường số. Những chia sẻ từ các chuyên gia tại Gen Z Career Forum và NextGen Marketing Summit cho thấy, thay vì chỉ chuẩn bị để “ứng tuyển”, người trẻ ngày nay cần học cách chủ động định vị bản thân như một “thương hiệu” ngay từ sớm.
Khi “bậc thang entry-level” dần biến mất
Ngành quảng cáo đang chứng kiến sự thu hẹp của các vị trí đầu vào vốn từng là bước đệm quan trọng cho người trẻ gia nhập thị trường lao động. Trong bối cảnh đó, cách thức cạnh tranh cũng dần thay đổi: thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm hay độ dày của CV, Gen Z ngày càng phải chứng minh giá trị thông qua mức độ nhận diện và cách họ thể hiện bản thân trên môi trường số. Nhiều chuyên gia nhận định rằng thương hiệu cá nhân không còn là một lựa chọn mang tính “cộng thêm”, mà đã trở thành một lợi thế cốt lõi trong hành trình xây dựng sự nghiệp.
Bà Valerie Chapman – nhà sáng lập nền tảng nghề nghiệp ứng dụng AI Ruth cho rằng:
“Bạn có rất nhiều quyền kiểm soát câu chuyện của mình. Nếu bạn thực sự quan tâm đến marketing và việc đưa những câu chuyện ra ngoài, thì nơi tốt nhất để bắt đầu chính là câu chuyện của bạn và những trải nghiệm liên ngành của bạn.”
Thị trường việc làm khắc nghiệt dưới tác động của AI
Với những sinh viên mới tốt nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực quảng cáo và marketing, thị trường lao động hiện tại được đánh giá là cực kỳ cạnh tranh. Sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ thay đổi cách làm việc mà còn trực tiếp thay thế nhiều vị trí entry-level.
Bà Adrienne Lucas – Giám đốc partnerships và programs tại The One Club for Creativity thẳng thắn cho biết:
“Rất nhiều công việc mà các bạn đang cố gắng giành lấy đã bị AI thay thế.”
Trong bối cảnh đó, việc “có mặt” đúng cách trên môi trường số trở thành yếu tố quyết định. Theo dữ liệu từ CareerBuilder:
44% nhà tuyển dụng từng tuyển ứng viên dựa trên thương hiệu cá nhân online
54% từng từ chối ứng viên vì cách họ thể hiện bản thân trên mạng xã hội
LinkedIn: Nơi xây dựng “uy tín chuyên môn” nhanh nhất
Một trong những chiến lược nổi bật được các chuyên gia nhấn mạnh là xây dựng nội dung trên LinkedIn theo định hướng “thought leader”. Thay vì chỉ sử dụng nền tảng này như một bản CV trực tuyến, người trẻ cần chủ động định vị mình thông qua những chủ đề nhất quán, phản ánh rõ góc nhìn và chuyên môn cá nhân.
Việc xây dựng nội dung không nên mang tính ngẫu hứng, mà cần bắt đầu từ việc xác định rõ mình muốn được ghi nhớ vì điều gì. Những nội dung tạo được sức lan tỏa thường xuất phát từ các insight đủ mạnh, có thể là một số liệu đáng chú ý, một vấn đề gây tranh luận hoặc một góc nhìn chưa được khai thác nhiều trong ngành. Khi duy trì được hướng đi rõ ràng, mức độ nhận diện cá nhân cũng sẽ dần được củng cố theo thời gian.
Bên cạnh đó, việc tham gia vào các chủ đề đang thịnh hành dưới góc nhìn chuyên môn được xem là cách nhanh để xây dựng uy tín. Không chỉ giúp tăng khả năng tiếp cận, cách tiếp cận này còn góp phần định hình hình ảnh cá nhân như một nguồn tham khảo đáng tin cậy trong một lĩnh vực cụ thể.
Ở góc độ cơ hội nghề nghiệp, một hồ sơ LinkedIn được đầu tư bài bản cùng với hoạt động nội dung nhất quán có thể tạo ra lợi thế đáng kể. Khi người dùng chủ động “xuất hiện” và thể hiện quan điểm của mình, khả năng được nhà tuyển dụng chú ý và tiếp cận cũng tăng lên rõ rệt.
AI không chỉ là mối đe dọa, mà còn là công cụ đắc lực
Dù đang thay thế nhiều vị trí đầu vào, AI đồng thời cũng mở ra những cơ hội mới cho những người biết tận dụng đúng cách. Thay vì nhìn nhận AI như một đối thủ, người trẻ có thể xem đây là một công cụ hỗ trợ trong quá trình xây dựng nội dung và định hình thương hiệu cá nhân.
Một trong những cách tiếp cận phổ biến là sử dụng AI như “trợ lý cá nhân” trong việc phát triển ý tưởng và tối ưu cách diễn đạt. Công cụ này có thể giúp chuyển hóa những suy nghĩ rời rạc thành nội dung mạch lạc, ngắn gọn và phù hợp với nền tảng số. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, người dùng cần chủ động “huấn luyện” AI thông qua việc cung cấp dữ liệu về giọng văn và phong cách viết của mình.
Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng AI chỉ nên dừng lại ở vai trò hỗ trợ. Nội dung nếu phụ thuộc hoàn toàn vào AI rất dễ mang dấu ấn rập khuôn, thể hiện qua cấu trúc câu lặp lại hoặc cách dùng ngôn ngữ thiếu tự nhiên. Vì vậy, bước chỉnh sửa và cá nhân hóa vẫn là yếu tố bắt buộc để đảm bảo nội dung phản ánh đúng bản sắc cá nhân.
Quan trọng hơn, giá trị cốt lõi của nội dung vẫn nằm ở tính chân thực. Việc duy trì quan điểm rõ ràng, cảm xúc thật và thông điệp có ý nghĩa không chỉ giúp nội dung trở nên thuyết phục hơn, mà còn góp phần xây dựng niềm tin - yếu tố then chốt trong quá trình phát triển thương hiệu cá nhân.
Mở rộng thương hiệu cá nhân trên TikTok và Instagram
Bên cạnh LinkedIn, các nền tảng như TikTok và Instagram đang trở thành không gian quan trọng để Gen Z thể hiện bản thân một cách đa chiều hơn.
Bà Carly Heitner – Nhà sáng lập agency influencer marketing Our Time Influence đã xây dựng nội dung “day in the life”, chia sẻ hậu trường công việc và các chiến dịch mình từng thực hiện. Những nội dung này không chỉ thu hút hàng nghìn lượt xem mà còn mang về khách hàng tiềm năng. Heitner cũng phát triển một tài khoản Instagram khác với gần 200.000 người theo dõi, chuyên phỏng vấn các nghệ sĩ Broadway.
“Việc đảm nhận nhiều vai trò giúp bạn hiểu rõ hơn về toàn bộ ngành. Tôi có thể tham gia sự kiện với tư cách creator, rồi tận dụng những gì học được để làm cho các chiến dịch và quan hệ đối tác của mình tốt hơn.”
Trong khi đó, bà Samhaoir Ruland - Copywriter tại agency T&P sử dụng TikTok như một không gian thử nghiệm sáng tạo, kết hợp giữa chia sẻ nghề nghiệp, câu chuyện cá nhân và nội dung lifestyle, cho biết:
“Tôi học được rất nhiều về bản thân, về cách thể hiện sáng tạo, cũng như cách các xu hướng có thể được điều chỉnh cho từng thương hiệu. Hãy cứ lên TikTok và bắt đầu nói chuyện với camera. Ai cũng có một góc nhìn thú vị và độc đáo và mọi người thích điều đó.”
Thương hiệu cá nhân là “đòn bẩy” mới của Gen Z
Khi thị trường lao động không còn vận hành theo lộ trình truyền thống, thương hiệu cá nhân đang dần trở thành “đòn bẩy” giúp Gen Z chủ động tạo ra cơ hội, thay vì chờ đợi cơ hội xuất hiện. Đây không chỉ là cách để nổi bật, mà còn là phương thức để người trẻ tự định vị mình trong một môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Từ việc xây dựng nội dung chuyên môn trên LinkedIn, tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ, đến mở rộng sự hiện diện trên các nền tảng mạng xã hội, điểm chung nằm ở khả năng duy trì một hình ảnh nhất quán và một thông điệp rõ ràng về bản thân.
Trong bối cảnh AI ngày càng can thiệp sâu vào thị trường lao động, tiêu chí đánh giá ứng viên cũng đang dịch chuyển. Không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm hay kỹ năng, điều được quan tâm nhiều hơn là mức độ rõ ràng trong cách một cá nhân thể hiện bản thân: họ là ai, đại diện cho điều gì và có thể mang lại giá trị gì.
Nhã Vy (Theo Ad Age)
