Từ lâu, âm nhạc đã trở thành một chất liệu quen thuộc trong các chiến dịch truyền thông tại Việt Nam. Sự kết hợp giữa thương hiệu và nghệ sĩ, những ca khúc được sáng tác riêng cho chiến dịch hay các hoạt động lan tỏa giai điệu trên mạng xã hội đều góp phần đưa âm nhạc đến gần hơn với công chúng. Qua nhiều hình thức thể hiện, âm nhạc dần trở thành một phần trong cách thương hiệu kết nối với người tiêu dùng.
Khác với nhiều hình thức quảng cáo, âm nhạc có lợi thế khi người nghe thường chủ động tìm đến và sẵn sàng thưởng thức nhiều lần. Một ca khúc có thể được bật lên để giải trí, chia sẻ tâm trạng hoặc thể hiện sự yêu mến dành cho thần tượng.
Tuy nhiên, sự yêu thích dành cho âm nhạc không đồng nghĩa rằng sự thiện cảm dành cho nhãn hàng cũng tăng lên. Vậy thương hiệu nên hiện diện và đóng vai trò như thế nào trong một sản phẩm, hoặc hoạt động âm nhạc để được khán giả đón nhận?
Hãy cùng chị Nguyễn Trần Hương Thảo, Head of Communications của Project Pluto; Nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại Trường đại học RMIT tìm hiểu thêm về những cơ hội này!
1. Theo chị, so với khoảng thời gian trước, cách thức thương hiệu Việt Nam đầu tư vào hoạt động âm nhạc đã thay đổi thế nào?
So với trước đây, thay đổi lớn nhất là các thương hiệu Việt Nam không còn dừng lại ở việc "mua logo" hay "chèn sản phẩm" đơn thuần, mà đã tham gia sâu hơn vào toàn bộ hành trình trải nghiệm âm nhạc của khán giả. Nhãn hàng hiện nay không chỉ dừng ở tài trợ sự kiện hay mời đại sứ, mà chủ động kết nối âm nhạc với hoạt động kinh doanh xuyên suốt: từ đặc quyền mua vé, trải nghiệm tại sự kiện cho đến nội dung tương tác sau chương trình.

Sự chuyển dịch này được thể hiện rõ qua ba hình thức hợp tác nổi bật:
Thứ nhất, nhãn hàng tự đứng ra tổ chức hoặc tài trợ độc quyền các sự kiện âm nhạc quy mô lớn. Thay vì chỉ xuất hiện tên trên poster, các thương hiệu biến concert thành điểm chạm trải nghiệm trực tiếp. Như tại E-Concert (VPBank) hay các đại nhạc hội của Heineken và MobiFone, khán giả không chỉ đến nghe nhạc mà còn trực tiếp trải nghiệm thanh toán thông minh, thử nghiệm công nghệ mới hay sử dụng hạ tầng mạng ngay tại không gian sự kiện.
Thứ hai, thương hiệu chọn đồng hành xuyên suốt các chương trình âm nhạc thực tế. Các nhãn hàng ngân hàng hay thực phẩm (như Techcombank, MBBank, VIFON) hiện diện từ phòng thu, hậu trường cho đến sân khấu chính của những show như Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai hay Anh Trai "Say Hi". Sản phẩm trở thành nguồn năng lượng thực tế cho nghệ sĩ tập luyện, đồng thời thương hiệu tạo ra các gói tích điểm, mở thẻ nhận vé xem tổng duyệt để kết nối trực tiếp với người hâm mộ.
Thứ ba, xu hướng đồng sáng tạo sản phẩm âm nhạc (Brand Song/MV) cùng nghệ sĩ. Nhãn hàng trao không gian cho nghệ sĩ tự do thể hiện ngôn ngữ nghệ thuật thay vì ép buộc làm quảng cáo thô cứng. Tiêu biểu như Honda kiên bền bỉ đồng hành cùng Đen Vâu trong các sản phẩm nhạc Tết. Hình ảnh thương hiệu nhờ đó hiện diện tự nhiên như một phần của câu chuyện, ghi điểm tuyệt đối về mặt thiện cảm.

Sự thay đổi này đòi hỏi cách đầu tư dài hạn hơn. Thương hiệu cần hiểu nghệ sĩ, người nghe và cách cộng đồng vận hành để xác định mình có thể đóng góp điều gì. Câu hỏi chiến lược vì thế cần đi xa hơn “hợp tác với ai đang nổi”, đến “sự hợp tác này tạo ra giá trị gì cho khán giả và cho thương hiệu”.
2. Từ góc độ hành vi người tiêu dùng, âm nhạc có thể tạo ra những lợi thế gì trong việc thu hút sự chú ý và kết nối cảm xúc với thương hiệu? Những lợi thế đó được hình thành như thế nào trong quá trình khán giả nghe và trải nghiệm một sản phẩm âm nhạc?
Âm nhạc có lợi thế vì người nghe thường chủ động tìm đến và sẵn sàng nghe lại. Một bài hát có thể đi cùng họ khi di chuyển, làm việc, gặp bạn bè hay nhớ về một trải nghiệm cá nhân. Nếu thương hiệu hiện diện phù hợp, mối liên hệ với người nghe có cơ hội được bồi đắp qua nhiều lần tiếp xúc.
Quá trình ấy bắt đầu từ những yếu tố rất cụ thể: giai điệu thu hút, giọng hát quen thuộc, câu chuyện khiến người nghe thấy mình trong đó. Khi bài hát gắn với một kỷ niệm hoặc tâm trạng, việc nghe lại mang thêm ý nghĩa cá nhân. Khán giả cũng có thể đưa âm nhạc vào video, chia sẻ với bạn bè hoặc cùng hát tại concert, mở rộng trải nghiệm từ cá nhân sang cộng đồng.

Tuy nhiên, yêu thích bài hát không tự động đồng nghĩa với yêu thích thương hiệu. Mối liên hệ chỉ có ý nghĩa khi người nghe nhận ra thương hiệu đã đóng góp gì và sự hiện diện đó phù hợp với cảm xúc mà tác phẩm mang lại.
3. Theo chị, khi biết một sản phẩm âm nhạc có thương hiệu đồng hành, điều gì khiến khán giả vẫn sẵn sàng đón nhận, nghe lại và chia sẻ? Có trường hợp thực tế nào từng thành công và trường hợp nào vẫn còn hạn chế trước đó tại thị trường Việt Nam không?
Theo tôi, khán giả có thể chấp nhận yếu tố thương mại khi sản phẩm vẫn đáp ứng được nhu cầu thưởng thức. Ca khúc cần đủ hấp dẫn để nghe độc lập, câu chuyện có điều đáng quan tâm và nghệ sĩ giữ được cách thể hiện của mình. Việc chia sẻ cũng cần mang lại ý nghĩa cho người chia sẻ, chẳng hạn nói hộ cảm xúc hoặc kết nối với người khác.
Đi để trở về của Biti’s Hunter là ví dụ phù hợp. Câu chuyện đi xa để hiểu giá trị của trở về tạo được sự liên hệ giữa trải nghiệm người trẻ, dịp Tết và vai trò của đôi giày. Việc tiếp tục phát triển qua nhiều mùa giúp thương hiệu duy trì một chủ đề có thể nhận diện lâu dài.
Ở chiều khác, nhạc quảng cáo Điện máy Xanh năm 2016 tạo khả năng ghi nhớ mạnh nhưng cũng nhận phản ứng trái chiều. Tôi không xem đây là một chiến dịch thất bại; ví dụ này cho thấy giới hạn của việc dùng mức độ ghi nhớ để đại diện cho toàn bộ hiệu quả. Một giai điệu dễ nhớ vẫn có thể khiến một bộ phận khán giả khó chịu. Vì vậy, cần phân biệt nhận biết, thiện cảm và ý định mua khi đánh giá.

4. Trong một sản phẩm âm nhạc, thương hiệu có thể hiện diện qua ca từ, hình ảnh, sản phẩm hoặc câu chuyện trong MV. Theo chị, nhãn hàng nên xác định vai trò và mức độ xuất hiện của mình như thế nào để khán giả nhận biết được thương hiệu mà vẫn giữ được trải nghiệm thưởng thức?
Thương hiệu cần chuyển dịch từ tư duy “chèn quảng cáo” sang vai trò “đồng sáng tạo trải nghiệm”. Chúng ta có thể bắt đầu bằng câu hỏi: "Thương hiệu có lý do gì để xuất hiện trong câu chuyện này?". Sự hiện diện đó chỉ thực sự tự nhiên và thuyết phục khi nó xuất phát từ tính năng thiết thực của sản phẩm, sự đồng điệu về hệ giá trị cốt lõi giữa hai bên, hoặc khả năng giúp nâng tầm trải nghiệm thưởng thức cho công chúng.
Khi đã định vị được vai trò, mức độ xuất hiện của thương hiệu cần được phân bổ hợp lý theo từng điểm chạm truyền thông thay vì gượng ép một ca khúc hay MV phải gánh vác toàn bộ nhiệm vụ bán hàng.
Tác phẩm âm nhạc chính nên được dành không gian cho cảm xúc và tính nghệ thuật, trong khi các nội dung hậu trường sẽ đóng vai trò giải thích lý do hợp tác, còn các định dạng video ngắn hay trang bán hàng mới là nơi đảm nhận nhiệm vụ truyền tải chi tiết thông tin sản phẩm và kích hoạt hành động mua hàng.
Bên cạnh đó, nhận diện thương hiệu nên được lồng ghép tinh tế qua hệ thống màu sắc, bối cảnh, âm thanh đặc trưng hoặc thao tác sử dụng tự nhiên của nhân vật thay vì liên tục nhắc tên hay xuất hiện logo quá đà.

Trước khi phát hành, sản phẩm cần được kiểm định qua hai câu hỏi cốt lõi: "Liệu khán giả có nhận biết đúng nhãn hàng hay không? Sự xuất hiện đó có làm gián đoạn cảm xúc thưởng thức của họ không?" Một chiến dịch kết hợp chỉ thực sự thành công khi tìm được điểm cân bằng hoàn hảo - nơi thương hiệu được ghi nhớ rõ ràng mà trải nghiệm nghệ thuật của khán giả vẫn được giữ trọn vẹn.
5. Khi lựa chọn giữa các phương thức hợp tác (như kết hợp trong sản phẩm của nghệ sĩ, đồng sáng tạo ca khúc riêng hoặc phát triển chuỗi nội dung sử dụng âm nhạc), thương hiệu nên cân nhắc những tiêu chí nào? Để triển khai phù hợp với mục tiêu và mức đầu tư, thương hiệu cần chuẩn bị những năng lực và nguồn lực gì?
Trước hết cần xác định mục tiêu: tăng nhận biết, làm mới hình ảnh, xây dựng thiện cảm hay thúc đẩy trải nghiệm mua và dùng thử sản phẩm. Sau đó mới lựa chọn hình thức.
Hợp tác trong sản phẩm của nghệ sĩ phù hợp khi thương hiệu tìm thấy sự tương đồng với thế giới sáng tạo và khán giả của họ. Thương hiệu có thể chọn đồng hành cùng sản phẩm sẵn có của nghệ sĩ khi tìm thấy sự đồng điệu về khán giả mục tiêu,hoặc chủ động đồng sáng tạo một ca khúc riêng để truyền tải thông điệp sâu sắc hơn.
Việc kết hợp giữa Tóc Tiên và Riot Games cho ca khúc chủ đề Bite Marks là một ví dụ điển hình: nhãn hàng đặt hàng bài hát riêng nhưng trao trọn không gian để ê-kíp nghệ sĩ tự do sáng tạo bản phối Anh - Việt, giúp sản phẩm vừa đạt chuẩn quốc tế vừa đậm đà chất địa phương.

Song song với phương thức kết hợp, tiêu chí lựa chọn nghệ sĩ cần được đánh giá dựa trên ba trụ cột chính: tính tương thích về bản sắc, chất lượng gắn kết sâu của cộng đồng người hâm mộ và tác phong làm việc chuyên nghiệp. Nhãn hàng cần xét đến khả năng hiểu brief, tinh thần tôn trọng cam kết và sự thống nhất minh bạch về quyền khai thác hình ảnh trên các nền tảng.
Ngược lại, phía thương hiệu cũng cần chuẩn bị nguồn lực toàn diện và phân bổ ngân sách hợp lý. Một sai lầm phổ biến là dồn toàn bộ hạn mức tài chính vào thù lao của nghệ sĩ, trong khi một chiến dịch hiệu quả bắt buộc phải phân bổ đều cho chi phí sản xuất, bản quyền, kế hoạch phân phối truyền thông đa kênh cũng như ngân sách quản trị cộng đồng và đo lường hiệu ứng.
Cuối cùng, sự thành công của một thương vụ hợp tác phụ thuộc vào quy trình quản trị minh bạch và bộ chỉ số đánh giá đi đúng bản chất. Hai bên nên thống nhất rõ ràng về quyền quyết định sáng tạo, quy trình kiểm duyệt nội dung và phương án xử lý rủi ro ngay từ giai đoạn khởi động.
Bộ chỉ số đo lường hiệu quả cũng phải bám sát mục tiêu ban đầu. Bởi vì, một lượt xem khủng hay cơn sốt truyền thông ngắn hạn chưa thể chứng minh thương hiệu được ghi nhớ đúng hay sản phẩm được đưa vào danh sách cân nhắc mua hàng. Thước đo thực sự của dự án phải dựa trên độ gợi nhớ thương hiệu, mức độ gia tăng thiện cảm của công chúng và tỷ lệ chuyển đổi hành vi tiêu dùng sau chiến dịch.
6. Theo chị, đâu là những “dư địa” của hình thức marketing qua âm nhạc còn có thể phát triển tại Việt Nam? Chị có thể gợi ý một hướng tiếp cận còn ít được khai thác và lý giải vì sao hướng đi đó phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam không?
Để khai thác tối ưu các “dư địa” marketing qua âm nhạc, bản thân tôi đánh giá cũng là các “dư địa” rất tiềm năng mà qua đó thương hiệu có thể tiếp cận và mang thương hiệu đến gần hơn với khách hàng một cách tự nhiên, gần gũi và mang tính thuyết phục cao về trải nghiệm sản phẩm, thương hiệu có thể cân nhắc các hoạt động sau đây:
Thứ nhất, hỗ trợ trực tiếp cho các hoạt động của fan. Nhãn hàng có thể phối hợp với cộng đồng fan để tài trợ trạm tiếp nước, góc sạc điện thoại hay khu vực nghỉ chân tại sự kiện. Sự giúp đỡ đúng lúc này tạo nên lý do xuất hiện rất tự nhiên và thiện cảm.
Thứ hai, đồng hành cùng các nội dung hậu trường (BTS). Khán giả rất thích xem hành trình tập luyện và sáng tác phía sau sân khấu. Việc tài trợ các thước phim tài liệu này giúp thương hiệu hiện diện một cách tinh tế như một người ủng hộ thầm lặng của nghệ sĩ.
Thứ ba, nâng cấp trải nghiệm bằng công nghệ. Thương hiệu có thể hỗ trợ các giải pháp tiện ích như ứng dụng quét vé nhanh, trải nghiệm thực tế ảo hay không gian lưu giữ kỷ niệm số, giúp giải quyết trực tiếp những bất tiện của khán giả khi đi xem nhạc.
Khi kết hợp các cách làm trên một cách chân thành và tôn trọng cộng đồng, thương hiệu sẽ không còn là một kẻ đi mua thời lượng quảng cáo, mà trở thành một người bạn đáng tin cậy trong đời sống âm nhạc của người tiêu dùng.
Cảm ơn chị Nguyễn Trần Hương Thảo đã dành thời gian chia sẻ những kiến thức đến độc giả Advertising Vietnam. Chúc ông thật nhiều sức khoẻ và thành công với những dự định của mình trong tương lai.





