Với nhiều người làm sáng tạo, Quảng cáo và Điện ảnh thường được xem là hai thế giới tách biệt: một bên phục vụ thương hiệu, một bên dành cho nghệ thuật kể chuyện. Thế nhưng với anh Chung Chí Công, cả hai lại luôn song hành trong cùng một hành trình làm nghề. Từ những ngày đầu bước vào agency với vai trò Copywriter cho đến khi trở thành đạo diễn và đồng sáng lập 30 Pictures, anh vẫn luôn theo đuổi một điều duy nhất: kể những câu chuyện có thể chạm đến cảm xúc người xem.
Từ những dự án phim ngắn thời sinh viên, các TVC quảng cáo, phim ngắn thương hiệu cho đến điện ảnh, hành trình của anh là quá trình liên tục tìm cách giữ cho “tầm nhìn sáng tạo” không bị đứt gãy giữa ý tưởng ban đầu và thành phẩm cuối cùng.
Khi Toán học trở thành nền tảng cho sáng tạo
Xuất thân từ một học sinh chuyên Toán suốt nhiều năm liền, sau đó theo học ngành Kinh tế Đối ngoại và khoa tiếng Nhật tại Đại học Ngoại thương, rồi tiếp tục học Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh, hành trình của đạo diễn Chung Chí Công thoạt nhìn dường như không có nhiều liên hệ với lĩnh vực sáng tạo. Thế nhưng chính nền tảng tưởng chừng “khô khan” ấy lại trở thành hệ quy chiếu quan trọng trong tư duy làm nghề của anh sau này. Với anh,“sáng tạo chưa bao giờ chỉ là cảm xúc hay những ý tưởng bay bổng, mà luôn cần đi cùng tính hệ thống, khả năng tổ chức và tư duy quản trị để biến một ý tưởng thành sản phẩm hoàn chỉnh có thể chạm đến khán giả”.
Cơ duyên đưa anh Chung Chí Công đến với ngành Quảng cáo và Điện ảnh cũng bắt đầu theo cách khá tình cờ. Khi còn là sinh viên năm ba, anh có dịp xem bộ phim “1735 km” và nhận được học bổng truyền thông tại một tổ chức giáo dục. Thời điểm đó, anh gần như chưa có bất kỳ hình dung rõ ràng nào về ngành Quảng cáo. Nhưng với suy nghĩ “cứ học bất cứ điều gì, nếu không bổ bề ngang thì cũng sẽ bổ bề dài” mà mẹ dành cho mình, anh quyết định thử sức. Từ một sinh viên kinh tế bước vào lớp học toàn những người đã đi làm trong ngành, anh xem bản thân như một tờ giấy trắng, tiếp nhận mọi kiến thức mới với sự tò mò và cởi mở.
Sau khóa học, anh Công bắt đầu công việc đầu tiên trong ngành tại agency của chính người thầy đã dạy mình, với vai trò copywriter cho mảng tư vấn chiến lược thương hiệu và quảng cáo. Đây cũng là nơi đặt nền móng cho tư duy branding và sáng tạo dài hạn của anh. Từ người thầy đầu tiên trong nghề, anh học được giá trị của sự đơn giản trong quảng cáo, cũng như cách xây dựng chiến lược thương hiệu với góc nhìn dài hơi thay vì chỉ tạo ra những chiến dịch ngắn hạn.
Trước khi theo đuổi con đường làm phim chuyên nghiệp, anh từng trải qua nhiều công việc khác nhau: từ copywriter, nhân viên ngân hàng, marketing cho tập đoàn tài chính đến kinh doanh quán ăn, vận hành AirBnB hay dựng kịch cho các chương trình doanh nghiệp. Những trải nghiệm tưởng chừng rời rạc ấy lại góp phần hình thành nên tư duy làm nghề hiện tại của anh. Quảng cáo cho anh tầm nhìn chiến lược thương hiệu, môi trường tài chính giúp anh rèn tính kỷ luật và khả năng vận hành theo quy trình, trong khi những công việc dịch vụ lại dạy anh cách quan sát nhu cầu khách hàng và hiểu tâm lý người xem.
Chính sự giao thoa giữa tính hệ thống của người học Toán – Kinh tế và bản năng sáng tạo của một người yêu điện ảnh đã tạo nên cách làm nghề rất riêng của Chung Chí Công. Với anh, sáng tạo luôn cần tồn tại trong giới hạn về thời gian, ngân sách hay nguồn lực. Và cũng chỉ trong những giới hạn đó, ý tưởng mới thật sự có cơ hội trở thành hiện thực.
Những lần đầu tiên thử sức với điện ảnh
Những bước chân đầu tiên của anh Công với điện ảnh không bắt đầu từ trường lớp chuyên môn hay những đoàn phim chuyên nghiệp, mà đến từ các cuộc thi làm phim 48 giờ của nhóm bạn đại học. Khi ấy, tất cả thành viên trong nhóm đều là sinh viên kinh tế, chưa từng được đào tạo bài bản về điện ảnh hay kỹ thuật quay dựng. Tài sản duy nhất họ có chỉ là vài chiếc máy ảnh có thể quay phim cùng sự háo hức của những người yêu điện ảnh và muốn thử kể câu chuyện của riêng mình.
Bộ phim ngắn đầu tiên mà anh tham gia trọn vẹn được thực hiện trong bối cảnh gần như không có kinh phí lẫn kinh nghiệm. Vì giới hạn nguồn lực, cả nhóm quyết định chọn cách kể chuyện tối giản: toàn bộ bộ phim chỉ diễn ra trong một căn phòng với duy nhất một nhân vật chính. Từ yêu cầu của cuộc thi về đạo cụ bắt buộc là một tấm vé số, nhóm đã xây dựng nên câu chuyện về một bác sĩ vô tình nhận được tờ báo từ tương lai và biết rằng mình sẽ trúng số vào ngày hôm sau. Nhưng đồng thời, anh ta cũng biết bản thân sẽ gặp tai nạn vào chiều hôm đó. Sự ám ảnh về tương lai khiến nhân vật quyết định nhốt mình trong phòng để tránh mọi rủi ro, trước khi hàng loạt biến cố tiếp tục đẩy anh vào bi kịch.
Nhìn lại tác phẩm đầu tay ấy, anh Chung Chí Công vẫn dành nhiều tình cảm cho ý tưởng ban đầu vì toàn bộ cảm xúc của nhân vật, từ hạnh phúc, hồi hộp đến lo lắng và tuyệt vọng, đều được gói gọn trong một không gian duy nhất. Dù cuối cùng bộ phim gặp sự cố xuất file và không thể tham gia tranh giải, với anh, đó vẫn là ký ức đặc biệt của một nhóm người trẻ “tay ngang” bước vào điện ảnh chỉ bằng tình yêu phim thuần túy.
Thời điểm đó, anh Công chủ yếu tham gia với vai trò đồng biên kịch và hỗ trợ sản xuất, hoàn toàn chưa nghĩ đến việc trở thành đạo diễn. Phải đến sau vài mùa làm phim 48 giờ sau đó, anh mới lần đầu tiên thử sức ở vị trí đạo diễn trong một tình huống khá bất ngờ. Khi đạo diễn quen thuộc của nhóm không thể tiếp tục tham gia vì lý do cá nhân, anh được mọi người động viên thay thế. Ban đầu, anh từ chối vì cho rằng bản thân không giỏi giao tiếp hay truyền đạt ý tưởng cho tập thể. Tuy nhiên, sau nhiều lần thuyết phục, anh quyết định nhận lời như một cách lưu giữ kỷ niệm với nhóm bạn làm phim.
Tác phẩm đầu tiên anh làm đạo diễn lại xuất phát từ một trải nghiệm rất đời thường: câu chuyện một người bị kẹt trong nhà vệ sinh vì… hết giấy và tìm mọi cách để thoát ra ngoài. Ý tưởng hài hước nhưng gần gũi ấy bất ngờ giúp bộ phim nhận được nhiều đề cử và chiến thắng ở các hạng mục quan trọng như “Nam chính xuất sắc nhất” và “Bộ phim được khán giả yêu thích nhất”. Quan trọng hơn, dự án này trở thành bước ngoặt khiến anh Chung Chí Công nhận ra mình có thể theo đuổi vai trò đạo diễn một cách nghiêm túc và hết mình.
Từ những trăn trở về một “tầm nhìn sáng tạo” nguyên vẹn
Sau gần 10 năm làm việc trong ngành Quảng cáo, anh Chung Chí Công bắt đầu cùng ekip thực hiện dự án điện ảnh đầu tay “Nhắm mắt thấy mùa hè”. Thế nhưng vào thời điểm đó, nhóm của anh vẫn chỉ là những người làm phim độc lập, chưa có một pháp nhân hay công ty đứng phía sau để đảm nhận các vấn đề pháp lý, sản xuất. Chính từ nhu cầu thực tế ấy, 30 Pictures ra đời vào đầu năm 2017, ban đầu chỉ với mục tiêu trở thành pháp nhân cho dự án phim đầu tay của cả nhóm.
Thời điểm ấy, công ty vẫn còn mang tên Soul Catcher do một thành viên trong ekip đặt. Sau khi bộ phim hoàn thành, vì người bạn này mong muốn giữ lại cái tên đó cho những dự định cá nhân trong tương lai, anh quyết định đổi tên thành 30 Pictures như một dấu mốc đặc biệt của tuổi 30 - cột mốc anh xem như thời điểm chính thức bước từ việc “làm phim vì niềm vui” sang con đường làm phim chuyên nghiệp. Không chỉ đánh dấu tuổi đời của bản thân, con số 30 còn gắn với đoàn phim gồm đúng 30 thành viên đã cùng anh thực hiện “Nhắm mắt thấy mùa hè” tại Nhật Bản.
Thế nhưng với anh Chung Chí Công, việc thành lập 30 Pictures không đơn thuần là mở một studio sản xuất phim. Sau nhiều năm làm việc trong ngành Quảng cáo, anh nhận ra điều khiến mình trăn trở nhất chính là khoảng cách giữa ý tưởng ban đầu của người viết và thành phẩm cuối cùng khi dự án đi qua quá nhiều khâu trung gian. “Có nhiều lần tôi nhìn thành quả cuối cùng và thấy nó rất khác với tầm nhìn ban đầu khi mình viết kịch bản” - Anh nhớ lại.
Chính vì vậy, định hướng lớn nhất của 30 Pictures ngay từ đầu là giữ được “tầm nhìn sáng tạo xuyên suốt” của người làm nghề. Với anh, đạo diễn không chỉ là người đứng trên phim trường mà cần đồng hành cùng tác phẩm từ lúc lên ý tưởng, viết kịch bản, làm việc với diễn viên cho đến dựng phim, truyền thông và phát hành.
"Nhắm mắt thấy mùa hè" đã trở thành một cột mốc quan trọng mở ra hành trình riêng của 30 Pictures. Thay vì chọn một hướng đi an toàn, một năm sau anh cùng ekip quyết định tiếp tục thử sức với "Trời sáng rồi ta ngủ đi thôi" - tác phẩm đầu tay của anh trên cương vị Đạo diễn. Anh hiểu rõ đây là một lựa chọn nhiều rủi ro khi thị trường lúc ấy chưa thực sự sẵn sàng cho những thử nghiệm mới và dòng phim âm nhạc - nhạc kịch đã vắng bóng khá lâu tại thị trường Việt Nam. Nhưng với anh, bộ phim đầu tay này không chỉ là một tác phẩm điện ảnh mà còn là lời giới thiệu cho tinh thần sáng tạo của studio non trẻ này.
Dẫu vậy, hành trình phát hành phim lại không hề dễ dàng. Anh nhớ thời điểm cận ngày công chiếu, nhà phát hành từng thông báo lượng vé đặt trước của phim thuộc nhóm thấp kỷ lục của phim Việt lúc bấy giờ. Điều đó buộc cả ekip phải bước vào một “cuộc chiến” khác: tìm cách để khán giả biết đến bộ phim và giữ phim ở rạp lâu nhất có thể.
Chính trong khoảng thời gian ấy, anh Chung Chí Công nhận ra giá trị lớn nhất mà bộ phim mang lại không nằm ở doanh thu hay thành tích phòng vé. Đó là việc anh gặp được những khán giả thật sự yêu quý bộ phim, thậm chí có người xem đi xem lại hơn 10 lần trong những ngày cuối cùng phim còn trụ rạp. “Họ nói với tôi rằng đừng bỏ cuộc, vẫn có những khán giả chờ những câu chuyện như vậy” - Anh kể.
Đến ngã rẽ để kể những câu chuyện dài hơn
Sau dấu mốc điện ảnh đầu tiên, anh Chung Chí Công vẫn quay trở lại với ngành Quảng cáo, nhưng không còn dừng lại ở những TVC 15 hay 30 giây như trước. Sau gần một thập kỷ làm nghề, anh bắt đầu theo đuổi một “bước nhảy” khác: kể những câu chuyện dài hơn cho thương hiệu, nơi cảm xúc, nhân vật và thông điệp có thể ở lại lâu hơn trong tâm trí khán giả thay vì chỉ phục vụ mục tiêu bán hàng ngắn hạn.
Anh chia sẻ, từ thời còn làm Copywriter, bản thân đã luôn trăn trở với câu hỏi làm sao để thương hiệu không chỉ được nhớ đến bằng sản phẩm, mà còn bằng cảm xúc mà khán giả dành cho nó. Trong khi phần lớn TVC thời điểm đó tập trung vào thông tin sản phẩm và tính năng, anh lại muốn thử sức với những dạng long-form storytelling, nơi thương hiệu hiện diện như một phần của câu chuyện thay vì chỉ xuất hiện như một lời quảng bá.
Ý tưởng ấy từng nhiều lần được anh đề xuất với khách hàng, nhưng thị trường khi đó vẫn chưa thực sự quen với những bộ phim thương hiệu có thời lượng dài. Dẫu vậy, một dự án phim Tết cho Neptune trong giai đoạn còn làm Copywriter đã khiến anh bắt đầu tin rằng phim ngắn thương hiệu hoàn toàn có chỗ đứng nếu được kể đúng cách và tìm đúng đối tượng khán giả.
Cơ hội thật sự đến sau khi bộ phim “Trời sáng rồi ta ngủ đi thôi” ra mắt. Một khách hàng từng xem bộ phim đã chủ động tìm đến 30 Pictures với mong muốn tìm một ekip có thể kể câu chuyện thương hiệu theo hướng giàu cảm xúc hơn, sử dụng âm nhạc và trải nghiệm nhân vật để kết nối với người xem. Từ đó, dự án “Sống Như Ý” hợp tác cùng Generali Vietnam ra đời, cũng là cột mốc mở đầu cho hành trình làm brand short film của 30 Pictures.
Với anh Chung Chí Công, thành công của “Sống Như Ý” không chỉ nằm ở hiệu ứng truyền thông hay các giải thưởng sau này, mà còn giúp anh nhìn thấy một con đường dài hơn cho studio: tạo ra những bộ phim ngắn thương hiệu có khả năng xây dựng tình cảm và lòng trung thành của khán giả dành cho thương hiệu. Anh nhận ra hành trình của mình dường như đã “đi một vòng rất lớn”, từ một Copywriter tại công ty tư vấn chiến lược thương hiệu đến một người làm phim quay lại kể chuyện cho chính các thương hiệu ấy bằng ngôn ngữ điện ảnh.
Tuy nhiên, phía sau lựa chọn ấy còn là một bài toán rất thực tế về tài chính. Sau bộ phim đầu tay, 30 Pictures cần tiếp tục vận hành, hoàn trả các khoản đầu tư và nuôi tham vọng thực hiện tác phẩm điện ảnh tiếp theo. “Làm phim lúc nào cũng cần rất nhiều tiền” - Anh thẳng thắn chia sẻ. Vì thế, suốt bảy năm sau đó, ekip của anh kiên trì đi trên con đường làm phim ngắn thương hiệu, vừa để duy trì công ty, chăm lo cuộc sống, vừa âm thầm tích lũy cho giấc mơ điện ảnh tiếp theo.
Dẫu làm quảng cáo, anh và 30 Pictures vẫn luôn giữ cho mình tinh thần điện ảnh trong từng dự án thương mại. Từ việc thiết kế bối cảnh, xử lý hình ảnh cho đến cách kể chuyện, mọi thứ đều được tiếp cận như đang thực hiện một bộ phim thực thụ. Với anh, mỗi câu chuyện đều cần có nhân vật và cảm xúc thật sự để diễn viên có thể cảm nhận được hành trình của nhân vật mình thể hiện. Đồng thời, thương hiệu cũng cần được xuất hiện trong câu chuyện một cách tự nhiên và trân trọng, để thông điệp không chỉ được truyền tải mà còn có thể tạo kết nối cảm xúc với người xem.
“Nhiều người nói tôi và ekip đang cố gắng điện ảnh hóa quảng cáo tại Việt Nam. Có lẽ điều duy nhất chúng tôi làm là chưa bao giờ quên lý do vì sao mình bắt đầu hành trình này” - Anh chia sẻ.
Với anh Chung Chí Công, thành công lớn nhất của một dự án không nằm ở KPI hay doanh số, mà là khi tất cả những người tham gia, từ agency, khách hàng đến ekip sản xuất, đều cảm thấy tự hào để chia sẻ về tác phẩm đó như một phần dấu ấn của chính mình. “Tôi không muốn những dự án làm xong rồi bị quên đi” - Anh nói. “Tôi muốn mọi người thật sự yêu nó sau khi nó ra đời. Khi mình bắt đầu một cái gì đó từ tình yêu, từ sự chân thành, thì kết quả sẽ luôn có được từ tình yêu và sự chân thành từ những người xem.”
Đi qua quảng cáo để trưởng thành hơn với điện ảnh
Bảy năm sau “Trời sáng rồi ta ngủ đi thôi”, anh Chung Chí Công mới quay lại với điện ảnh bằng dự án “Cảm ơn người đã thức cùng tôi”. Nhưng khoảng thời gian tưởng như rẽ ngang sang quảng cáo ấy, với anh, chưa bao giờ là một quãng nghỉ khỏi điện ảnh. Đó là hành trình để anh và ekip trưởng thành hơn trong tư duy kể chuyện và xây dựng thế giới phim.
Nếu “Trời sáng rồi ta ngủ đi thôi” chỉ xoay quanh hai nhân vật trong một ngày ngắn ngủi, thì bộ phim thứ hai mở rộng thành một thế giới hoàn toàn khác, với hơn 24 nhân vật và hành trình kéo dài qua nhiều giai đoạn cuộc đời. Nhân vật không chỉ tồn tại trong một khoảnh khắc, mà lớn lên, rời quê lên thành phố, trở thành người mẹ và tiếp tục theo đuổi giấc mơ của riêng mình. Theo anh, sự thay đổi lớn nhất không nằm ở việc “đổi tư duy”, mà là cách anh học được cách xây dựng một thế giới điện ảnh hoàn chỉnh và rộng lớn hơn sau nhiều năm làm nghề.
Quãng thời gian làm phim ngắn thương hiệu cũng giúp anh tích lũy thêm nhiều kỹ năng về kiểm soát nhịp phim, tuyến nhân vật và cách dẫn dắt cảm xúc người xem. Trước đây, những câu chuyện anh kể thường chỉ kéo dài vài phút hoặc gói gọn trong một không gian nhỏ. Nhưng với một tác phẩm điện ảnh có thời lượng dài và nhiều tuyến nhân vật, mọi thứ buộc phải được tổ chức chặt chẽ hơn, từ cấu trúc thế giới cho đến hành trình cảm xúc của từng nhân vật.
Dẫu vậy, có một điều anh cho rằng chưa từng thay đổi suốt hành trình đi từ agency, phim độc lập cho đến phim điện ảnh: đó là việc giữ được thông điệp cốt lõi của tác phẩm. Với anh, dù là TVC 30 giây, phim ngắn thương hiệu hay một bộ phim điện ảnh kéo dài hơn hai tiếng, điều quan trọng nhất vẫn là giữ cho câu chuyện không đánh mất điều mình thật sự muốn nói với khán giả.
Nhìn lại chặng đường đã qua, anh không xem những năm làm quảng cáo là “đường vòng”. Thay vào đó, anh hình dung hành trình nghề nghiệp của mình như một cầu thang liên tục đi lên rồi đi xuống. Mỗi dự án là một bậc thang mới cần được chinh phục, còn những giai đoạn chậm lại là lúc để nghỉ ngơi, tích lũy và chuẩn bị cho hành trình kế tiếp.
“Đi đường thẳng thì điểm đầu và điểm cuối chỉ khác vị trí. Nhưng khi bản thân mình đi bằng những bậc thang, bản thân sẽ trưởng thành hơn sau mỗi lần leo lên” - Anh chia sẻ.
Chính tư duy ấy cũng là cách anh duy trì cảm hứng sáng tạo sau nhiều năm làm nghề. Thay vì dựa vào kinh nghiệm hay thành tích cũ, anh luôn cố gắng đưa mình trở lại trạng thái của “ngày đầu tiên” mỗi khi bắt đầu một dự án mới. Với anh, mọi dự án đều là một bài toán hoàn toàn khác và chỉ khi giữ được sự tò mò của người mới bắt đầu, người làm nghề mới tránh được cảm giác lặp lại hay chủ quan với chính mình.
Ở tuổi làm nghề hiện tại, điều anh quan tâm không còn là việc đi nhanh hay chậm hơn người khác, mà là khả năng giữ mình tồn tại bền vững với công việc sáng tạo. Và để làm được điều đó, theo anh, người làm phim hay quảng cáo đều cần học cách “sống nhiều hơn”.
Anh tin rằng những chất liệu quan trọng nhất cho sáng tạo không nằm trong phòng họp hay trên mạng xã hội, mà đến từ những khoảnh khắc rất đời thường: một tán cây bên đường, một người giao hàng ngủ trưa dưới bóng mát, hay một chiếc lá rơi lúc dừng đèn đỏ. Với anh, chính những điều nhỏ bé ấy rồi sẽ trở thành tài sản lớn nhất của người kể chuyện.
