Vở xiếc "Vùng đất kỳ bí" hiện đang tạo nên cơn sốt lan rộng không chỉ trong cộng đồng yêu nghệ thuật mà còn thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ khán giả đại chúng. Với câu chuyện và cách dàn dựng độc đáo, vở xiếc đã mang đến những màn trình diễn đầy mãn nhãn, thổi một làn gió mới đầy tươi mới cho ngành nghệ thuật biểu diễn tại Việt Nam.
Không chỉ nổi bật với vở xiếc “Vùng đất kỳ bí”, biên đạo Nguyễn Mạnh Quyền còn là cái tên gắn liền với những chương trình nổi tiếng khác như "WeChoice Awards", "Anh Trai Say Hi", "Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai", và "Chị Đẹp Đạp Gió Rẽ Sóng". Từ một chàng trai người Huế lặn lội vào TP.HCM lập nghiệp, với sự chịu khó, miệt mài học hỏi không ngừng nghỉ, biên đạo Nguyễn Mạnh Quyền đã góp phần tạo dựng nên những dấu ấn khó quên trong làng giải trí và đưa nghệ thuật trình diễn đến gần hơn với khán giả Việt Nam.
1. Theo anh, những yếu tố nào đã giúp "Vùng đất kỳ bí" trở thành một hiện tượng trên mạng xã hội?
Thực tế có rất nhiều yếu tố kết hợp lại đã giúp "Vùng đất kỳ bí" trở thành hiện tượng mạng xã hội đó. Đó chính sự đổi mới và sáng tạo trong kịch bản, âm nhạc, dàn dựng, trang phục, bối cảnh, kỹ năng xiếc, hiệu ứng sân khấu. Tất cả đều hướng tới một sự mới mẻ và tiệm cận với xu hướng của thế giới.
Nhưng yếu tố lớn nhất để vở diễn trở nên hiện tượng đó chính là “Dáng Vẻ của sự Nỗ Lực” của những người nghệ sĩ xiếc và ekip. Tất cả đã dốc sức thay đổi hình ảnh của những show xiếc truyền thống, mang đến diện mạo mới ấn tượng, hơn cuốn hút hơn. Và điều khán giả đón nhận mạnh mẽ nhất chính là hình ảnh đổi mới của những nghệ sĩ Xiếc trong show. Những sự nỗ lực phi thường và khác biệt.
2. Anh có thể chia sẻ thêm về thông điệp mà "Vùng đất kỳ bí" muốn truyền tải đến khán giả không?
“Vùng đất kỳ bí” là hành trình chinh phục năm viên đá ngũ hành - linh khí của trời đất để mang mưa về cho dân làng. Mỗi thử thách đặt ra một cách giải quyết khác nhau: có lúc căng thẳng, có lúc hài hước, vui nhộn, đôi khi phải hy sinh để bảo vệ những sự sống khác, lúc lại chiến đấu kịch liệt để bảo vệ những người thân yêu, và có cả những khoảnh khắc dùng tình yêu thương để cảm hóa.
Qua câu chuyện này, Quyền muốn gửi gắm thông điệp đến khán giả rằng: hạnh phúc của bản thân đôi khi đến từ việc mang lại hạnh phúc cho người khác. Và trong cuộc sống, không phải lúc nào cũng cần đối đầu trong căng thẳng - đôi khi, sự linh hoạt mới là chìa khóa để vượt qua thử thách.
3. Điều gì đã thu hút anh đến với câu chuyện này?
Điều thu hút mình nhất khi biên đạo cho show này chính là bắt đầu từ con số 0. Trước đây, Quyền đã dàn dựng xiếc với nhiều kịch bản có sẵn, nhưng lần này, vai trò không chỉ dừng lại ở biên đạo. Quyền tham gia ngay từ khâu sáng tác kịch bản, đóng góp ý tưởng, xây dựng câu chuyện cùng biên kịch, lựa chọn và biên tập âm nhạc, dàn dựng xiếc, vũ đạo, định hình ý tưởng trang phục, đến việc rút gọn danh sách nội dung và biên tập trailer. Việc đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau đã tạo cho Quyền một sự say mê không ngừng nghỉ trong quá trình sáng tạo với hi vọng cùng ekip hoàn thiện một vở diễn thật hấp dẫn và dễ tiếp cận với khán giả.
4. Quá trình sáng tạo cho các màn trình diễn trong vở xiếc “Vùng đất kỳ bí” diễn ra như thế nào?
Trong quá trình sáng tạo cho vở diễn, hầu như mỗi ngày, Quyền phải làm việc từ 9h sáng đến 2h sáng hôm sau cùng các diễn viên và ekip. Mọi người cùng tập vũ đạo, xây dựng đội hình, tạo hình xiếc, cũng như thử nghiệm các kỹ năng mới với đạo cụ trong chương trình. Một phần ít ai thấy là quá trình sản xuất âm nhạc thường được thực hiện trực tiếp trong khi tập luyện để thêm thắt các chi tiết âm nhạc nhằm tạo điểm nhấn cho kỹ thuật và cảm xúc cần thiết trong show.
Thỉnh thoảng, các nghệ sĩ lo sợ Quyền vì mình quá tập trung vào công việc, quên cả thời gian. Đôi khi, họ phải lén đi uống nước vì Quyền thường không muốn dừng lại, sợ bỏ lỡ một ý tưởng đang diễn ra trong đầu của mình. Thế nên trong các buổi tập, mọi người ít khi có thời gian nghỉ ngơi. Dù mệt mỏi vì những yêu cầu của Quyền, nhưng các anh chị em nghệ sĩ và ekip luôn tin tưởng và quyết tâm thực hiện những ý tưởng cho đến khi thành công.
5. Làm thế nào để anh cân bằng các yếu tố giữa xiếc, vũ đạo và hiệu ứng sân khấu để tạo nên một tổng thể hài hòa?
Quyền là biên đạo nhưng cũng rất đam mê nghệ thuật sân khấu trình diễn. Bản thân Quyền dành nhiều thời gian nghiên cứu và tham dự các show trong nước lẫn quốc tế, qua đó tích lũy được nhiều kiến thức và cách vận hành, dàn dựng tổng thể sân khấu. Với hơn 5 năm kinh nghiệm hợp tác cùng Rạp Xiếc Công Viên Gia Định, Quyền hiểu rõ nơi đây đang thiếu gì và cần thay đổi như thế nào.
6. Trong quá trình sáng tạo và sản xuất, anh gặp phải những khó khăn gì và làm thế nào để vượt qua?
Khó khăn lớn nhất trong quá trình sáng tạo và sản xuất là cơ sở vật chất của đoàn còn hạn chế so với nhiều show trong nước và cả quốc tế. Đây là một bài toán khó, đòi hỏi ekip phải tính toán nhiều để có thể tận dụng tối đa những gì đang có. Tuy nhiên, tinh thần vượt khó vốn đã ăn sâu vào tâm huyết của người Việt, kể cả trong nghệ thuật. Vì vậy, ekip đã nỗ lực sáng tạo hết mình để mang đến một vở diễn xứng tầm.
7. Đâu là thử thách lớn nhất khi làm việc với các nghệ sĩ xiếc so với các vũ công thuần túy?
Thử thách lớn nhất khi làm việc với nghệ sĩ xiếc so với vũ công chuyên nghiệp chính là họ thuần túy là nghệ sĩ xiếc. Nếu hiểu rõ về bộ môn này, có thể thấy mỗi nghệ sĩ xiếc thường chỉ chuyên sâu một kỹ năng duy nhất từ khi tốt nghiệp trường xiếc cho đến khi hành nghề. Thử thách lớn nhất của Quyền đó là khơi mở cho họ về một thực tế rằng con người thể làm nhiều thứ hơn so với những gì họ nghĩ. Quyền đã trực tiếp tham gia tập luyện, thử sức với nhiều kỹ năng khác nhau trong vở diễn và thị phạm để chứng minh rằng nếu Quyền làm được, thì họ cũng có thể. Mục tiêu không chỉ là trau dồi thêm kỹ năng mới mà còn tạo nên một tổng thể hài hòa cho các màn trình diễn.
Về vũ đạo, đây lại là một quá trình gian nan vì cơ bản, sự linh hoạt trong chuyển động cơ thể của các nghệ sĩ xiếc sẽ không được nhanh nhẹn so với các vũ công chuyên nghiệp, nên nhiều nghệ sĩ sẽ muốn thay đổi động tác để phù hợp hơn. Nhưng Quyền luôn nói không với điều đó, vì Quyền thật sự khắt khe và tin tưởng tuyệt đối vào sự nỗ lực cũng như khả năng của con người. Khi bắt đầu tập, dù chỉ có một tổ hợp vũ đạo, Quyền yêu cầu mọi người tập liên tục suốt hai tuần cho đến khi thực hiện nhuần nhuyễn. Vì Quyền muốn mọi người phải trở thành những nghệ sĩ biểu diễn đa năng thực thụ chứ không đơn thuần là nghệ sĩ xiếc.
8. Anh nhìn thấy những cơ hội nào để xiếc Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn?
Năm 2025 sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho xiếc Việt Nam, đặc biệt là tại TP.HCM, khi Nhà Rạp Xiếc và Biểu Diễn Nghệ Thuật Phú Thọ chính thức khánh thành với vốn đầu tư gần 1.400 tỷ đồng. Đây là một trong những công trình trọng điểm của ngành Văn hóa và Thể thao TP.HCM, được xây dựng theo tiêu chuẩn biểu diễn xiếc quy mô lớn. Đây là một cơ hội lớn cho ngành xiếc Việt Nam vươn lên mạnh mẽ để có thể thực hiện hóa những vở diễn quy mô mang tầm quốc tế.
9. Anh bắt đầu sự nghiệp vũ công và biên đạo như thế nào?
Sự nghiệp dancer của Quyền bắt đầu từ năm 2006 với xuất phát điểm là một B-boy đường phố chuyên về thể loại Breaking. Không theo hướng vũ công biểu diễn, Quyền bước vào thế giới nhảy múa với tư cách một vũ công thi đấu, thường xuyên góp mặt trong những trận đấu nảy lửa ở đường phố và sàn đấu hơn là trên sân khấu. Bên cạnh niềm đam mê nhảy múa, Quyền cũng yêu thích lịch sử, văn hóa và từng mong muốn trở thành hướng dẫn viên du lịch.
Tuổi trẻ của Quyền là những tháng ngày làm đủ nghề, từ giữ xe, múa lân, múa đám cưới đến phụ hồ,… tất cả chỉ để dành tiền tham gia các giải đấu quy mô hơn thay vì chờ đợi cơ hội tại thành phố Huế. Chính khát khao vươn xa đã thôi thúc Quyền phát triển bản thân. Năm nhất Cao Đẳng, Quyền quyết định dừng học để theo đuổi con đường nhảy múa. Thời điểm đó, gia đình đã rất buồn vì không nhìn thấy được tương lai từ nhảy múa, và ngay cả Quyền cũng từng hoài nghi chính mình. Nhưng mọi thứ thay đổi khi Quyền đặt chân đến TP.HCM.
Bước ngoặt đến khi Quyền tham gia "So You Think You Can Dance" mùa 3. Dù chỉ dừng lại ở top 8, nhưng nó đã cho Quyền một câu trả lời chính xác: “Đi theo nhảy múa thực sự có tương lai và mình có thể sống với nó”. Từ đó, Quyền gia nhập UDG Việt Nam, được thầy John Huy Trần dìu dắt, học hỏi không chỉ về kỹ thuật mà còn về cách sống và làm việc của một vũ công chuyên nghiệp. Từ một dancer thi đấu, Quyền dần trở thành một vũ công trình diễn, mở rộng khả năng của mình sang nhiều thể loại khác như Jazz, Đương đại, Ballet, Hip-hop, đồng thời tham gia các lớp biên đạo từ giáo viên quốc tế để hoàn thiện kỹ năng. Quyền khơi mở suy nghĩ của chính mình từ đây rằng Quyền có thể nhảy được nhiều thể loại thay vì chỉ có là BBoy.
Không dừng lại ở đó, Quyền bước vào lĩnh vực giảng dạy để rèn luyện kỹ năng sư phạm, tạo nền tảng cho sự nghiệp biên đạo sau này. Từ một cậu bé chỉ biết “kiếm tiền để được đi nhảy”, Quyền đã thực sự có thể “sống để nhảy”. Chính từ hành trình ấy, Quyền đã thành lập MQ Dance Team, không chỉ là nơi khẳng định bản thân mà còn là bệ phóng giúp thế hệ trẻ có cơ hội theo đuổi đam mê. Khó khăn không làm Quyền chùn bước, mà trở thành động lực để nỗ lực không ngừng.
10. Nhìn lại hành trình nghệ thuật của mình, đâu là những cột mốc quan trọng nhất đối với anh?
Hành trình nghệ thuật của Quyền gắn liền với ba cột mốc quan trọng: một là khoảnh khắc giữ Quyền lại với nhảy múa, hai là bước ngoặt thay đổi sự nghiệp, và ba là sự ra đời của MQ Dance Team cùng QCMC Entertainment.
Cột mốc đầu tiên diễn ra vào năm 2006, khi Quyền mới 13 tuổi. Dù cố gắng dành dụm cả tháng tiền ăn sáng, Quyền chỉ có 20.000 đồng, trong khi học phí lớp nhảy ở Huế lúc đó là 40.000 đồng. Đến kỳ đóng tiền đầu tiên, Quyền đã rưng rưng nước mắt và thật sự lo lắng liệu không biết liệu mình có thể có được tiếp tục học nhảy không? Chẳng nhẽ bây giờ mình phải nghỉ nhảy sao? Nhưng may mắn là người thầy dạy nhảy của mình lúc đó - thầy Bảo Cường, đã cho phép Quyền tiếp tục học và chỉ cần thu 20.000 đồng một tháng. Rồi sau này thầy đã miễn phí hoàn toàn cho Quyền. Bạn sẽ không biết được sự hân hoan của một đứa bé như Quyền lúc đó trông như thế nào đâu! Đó là lần đầu tiên Quyền cảm giác được sự hạnh phúc khi có thể được tiếp tục học nhảy.
Cột mốc thứ hai là khi Quyền đặt chân đến TP.HCM và được người thầy thứ hai - thầy John Huy Trần dẫn dắt. Đây là giai đoạn đánh dấu sự chuyển mình từ một vũ công đường phố thành một vũ công trình diễn, rồi đến giáo viên dạy nhảy, biên đạo và cuối cùng là cơ hội trở thành đạo diễn sân khấu.
Cột mốc thứ ba chính là thành lập nên MQ Dance Team và QCMC Entertainment. Đây là cột mốc lớn để Quyền có để định hình rõ ràng hơn về con đường riêng cho chính bản thân mình sau một hành trình dài trải nghiệm nhiều điều về nghệ thuật sân khấu và nghệ thuật nhảy múa.
11. Những cơ hội và thách thức nào mà anh đã gặp phải trong quá trình từ một vũ công đến việc sáng lập MQ Dance Team?
Mỗi vai trò trong nghệ thuật nhảy múa đòi hỏi những kỹ năng khác nhau. Khi là dancer, bạn có thể tự do bay nhảy và tỏa sáng trên sân khấu. Nhưng khi trở thành leader của một nhóm nhảy, đó lại là một thử thách hoàn toàn khác. Không chỉ đơn thuần là nhảy giỏi, bạn còn phải tìm kiếm, đào tạo nhân lực có chung chí hướng và định hướng phát triển cho cả nhóm. Quan trọng nhất, cách bạn dẫn dắt sẽ quyết định sự phát triển, tầm ảnh hưởng và vị thế của nhóm trong cộng đồng nghệ thuật.
Thách thức lớn nhất đối với MQ Dance Team là làm sao để một nhóm non trẻ có thể cạnh tranh với những tên tuổi lớn đã hoạt động 15–20 năm tại TP.HCM. Liệu mình phải làm gì để MQ Dance Team có sức ảnh hưởng trong giới nghệ thuật nhảy múa toàn quốc. Dù đối mặt với nhiều khó khăn, nhóm lại có lợi thế lớn nhất là sức trẻ, sự mới mẻ và khát khao vươn mình của thế hệ mới. Chính điều đó mang đến một làn gió mới trong dàn dựng và biểu diễn, giúp MQ Dance Team định hình phong cách trình diễn độc đáo và khác biệt.
12. Anh có thể chia sẻ về hành trình làm việc của mình khi tham gia biên đạo cho các chương trình lớn như "Chị Đẹp Đạp Gió Rẽ Sóng", "Anh Trai Say Hi" và “Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai”?
Hành trình làm việc cho ba chương trình là một trải nghiệm thật sự tuyệt vời. Bản thân Quyền cảm thấy rất hạnh phúc khi được tham gia dàn dựng và tạo rất nhiều dấu ấn của riêng mình trong vai trò biên đạo chương trình. Thử thách lớn nhất là luôn phải tạo ra màu sắc khác biệt, đồng thời sử dụng vũ đạo để tôn lên giá trị bài hát, giúp nó dễ dàng chạm đến cảm xúc khán giả một cách sâu sắc hơn.
Những ca khúc như "Bao Lời Con Chưa Nói", "Mưa Trên Phố", "Mẹ Yêu Con", "Phong Nữ – Cô Đôi Thượng Ngàn" có thể nói là những “bài toán căng thẳng” với Quyền. Đây đều là những tác phẩm giàu cảm xúc, mang đậm màu sắc văn hóa Việt Nam nên đòi hỏi Quyền phải dàn dựng rất kỹ lưỡng, để vừa tạo được nét mới mẻ, hấp dẫn, vừa giữ trọn bản sắc, tinh thần và cảm xúc đong đầy của bài hát.
Những ý tưởng và kỹ thuật dàn dựng của Quyền trong ba chương trình được lấy cảm hứng từ chính những trải nghiệm trong cuộc sống. Với niềm đam mê khám phá lịch sử và văn hóa, Quyền đã tích lũy nhiều chất liệu quý giá trong quá trình tìm hiểu. Nhờ đó, khi tham gia dàn dựng, Quyền có thể tận dụng những gì đã học hỏi và trải nghiệm trong hành trình dài phát triển để đưa vào tác phẩm.
Bởi với Quyền: “Mình sống như thế nào, mình sẽ nhảy như thế đấy. Mình trải nghiệm cuộc sống ra sao thì biên đạo mình cũng sẽ như vậy”.
13. Anh đã điều chỉnh phong cách biên đạo của mình như thế nào để phù hợp với từng nhóm khán giả của mỗi chương trình?
Mỗi đối tượng khán giả và mỗi sân khấu đều có những tiêu chí riêng, nhưng tựu chung, khán giả cũng giống như nghệ sĩ. Họ đều yêu cái đẹp của nghệ thuật. Vì vậy, khi dàn dựng, mình luôn hướng đến yếu tố đại chúng, để bất kỳ ai, ở độ tuổi nào, cũng có thể cảm nhận được màu sắc, vẻ đẹp của tác phẩm và chạm đến cảm xúc qua từng động tác vũ đạo mà mình mang tới.
14. Biên đạo là một công việc đòi hỏi sự sáng tạo liên tục. Anh đã lấy cảm hứng từ đâu để phát triển những ý tưởng mới mẻ cho đa dạng chủ đề?
Nguồn cảm hứng lớn nhất của Quyền bắt nguồn từ tình yêu. Khi thật sự yêu một điều gì đó, ta sẵn sàng dành trọn thời gian và tâm huyết để theo đuổi nó. Từ khi bước vào con đường biên đạo, Quyền đã dành nhiều thời gian nghiên cứu về những câu chuyện cuộc sống, những trải nghiệm văn hóa thường ngày. Đặc biệt, Quyền luôn dành thời gian để tự thưởng thức 7 loại hình nghệ thuật: Kiến trúc, Điêu khắc, Văn chương, Hội họa, Âm nhạc, Sân khấu, và Điện ảnh. Điều này giúp Quyền tìm thấy những cảm hứng mới cũng như sự kết nối giữa các loại hình nghệ thuật với công việc biên đạo mình theo đuổi.
15. Cuối cùng, anh có lời khuyên nào cho các bạn trẻ muốn theo đuổi con đường vũ công hoặc biên đạo chuyên nghiệp?
Trong thời kỳ nghệ thuật phát triển mạnh mẽ như hiện nay, lời khuyên của Quyền dành cho các bạn trẻ muốn theo đuổi con đường dancer và biên đạo cũng chỉ là 2 chữ “chịu khó”. Chịu khó nỗ lực phát triển bản thân, chịu khó cởi mở đón nhận điều mới, chịu khó tìm hiểu sâu hơn về các loại hình nghệ thuật khác, chịu khó vượt qua giới hạn bản thân và sau cùng là chịu khó đón những thử thách để tìm thấy cơ hội mới trong đó.
