Xu hướng Quiet Quitting: Khi người trẻ phản kháng với việc lãng mạn hoá workaholic

Trong một bài viết đăng tải vào tháng 6, tờ The Guardian “kéo hồi chuông" cảnh báo “Quiet Quitting đang lan rộng trên toàn cầu”. Tít báo này làm người ta nhớ lại cuộc tranh cãi không hồi kết giữa doanh nghiệp và nhân sự, khi bên nào cũng có những lý lẽ và quan điểm riêng của mình. 


Theo định nghĩa của The Guardian, "Quiet Quitting", hay còn gọi là trào lưu nghỉ việc trong im lặng, là thuật ngữ mô tả tình trạng nhân sự chỉ làm đủ việc rồi về, không tham gia hoạt động của công ty, ngắt kết nối với đồng nghiệp sau giờ làm. “Trào lưu này đang có dấu hiệu lan rộng trên toàn cầu. Sự bùng nổ của nó, trùng hợp thay, lại xảy ra cùng thời điểm với lúc chỉ số tinh thần của nhân viên đang giảm xuống đột ngột”, tờ The Guardian cho biết. 


Môi trường quảng cáo - marketing với đặc thù áp lực cao liệu có diễn ra tình trạng Quiet Quitting? Hãy cùng các chuyên gia và nhân sự cấp cao tại Havas Group Vietnam, Biz-Eyes Communications, Leo Burnett Vietnam Tequila\TBWA Group Vietnam phân tích về chủ đề này.



Quiet Quitting bùng nổ cùng thời điểm chỉ số tinh thần đi xuống


Theo Bloomberg, mặc dù có nhiều cách định nghĩa khác nhau nhưng Quiet Quitting không có nghĩa là nhân sự nộp đơn từ chức. Thay vào đó, nhân sự chỉ làm việc ở mức tối thiểu. Nhà tâm lý học tổ chức Ben Granger cho biết đây là cách để nhân sự bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất trong những môi trường làm việc "độc hại". Anh Lý Thành Cơ - Associate Creative Lead tại Leo Burnett Vietnam lý giải: "Quiet Quitting tức là nhân sự không có ý chí làm việc, cảm thấy không muốn đóng góp quá nhiều vào công việc, chỉ muốn cống hiến ở mức tối thiểu và không có sự cầu tiến”



Cống hiến ở mức tối thiểu ở đây có nghĩa là, nhân sự không muốn công việc chiếm quá nhiều quỹ thời gian của cuộc sống, cũng không sẵn lòng làm những đầu việc ngoài JD (Job Description) ban đầu. Theo Metro, những biểu hiện nổi bật của nghỉ việc trong im lặng là: từ chối thực hiện dự án không gợi sự hứng thú, từ chối trả lời tin nhắn công việc ngoài giờ làm, hoặc đơn giản là không thấy vui vẻ và ý nghĩa khi làm việc. 


Một số ý kiến cho rằng Quiet Quitting là phiên bản khác của triết lý “nằm phẳng" từng nổi lên tại Trung Quốc. Theo đó, thay vì đưa mình vào guồng quay kỳ vọng của xã hội, một bộ phận người trẻ chọn cách nằm yên bởi "ngày càng thất vọng với văn hóa làm việc "vắt kiệt sức" của xã hội hiện đại.


Cả hai trào lưu này đều nổi lên từ sau đại dịch Covid. Theo các con số từ báo cáo của Gallup, mức độ stress trong công việc của nhân sự trên toàn thế giới đã gia tăng mức cao kỷ lục, 44 điểm vào năm 2021 so với mức 33 điểm năm 2014. Các nhân sự agency cho rằng có mối liên hệ giữa chỉ số căng thẳng và sự bùng nổ của Quiet Quitting. Chị Phạm Mai Khanh - Senior Account Manager chia sẻ: “Nhiều nhân sự đã thay đổi mức độ ưu tiên trong cuộc sống và thái độ đối với công việc, trong đó phần nhiều mong muốn được sống cân bằng hơn, quan tâm đến sức khoẻ và well-being của bản thân hơn, dành nhiều thời gian cho gia đình và những người thân yêu hơn. Vì thế, ‘sống chậm’, ‘cân bằng’ trở thành những keyword thường gặp.” 


Các nhân sự có mong muốn được sống cân bằng hơn


Bên cạnh việc muốn dành thời gian cá nhân để tận hưởng cuộc sống, chị Mai Khanh còn cho biết, có nhiều lý do khác khiến nhân sự Quiet Quitting: “Có trường hợp Quiet Quitting xảy ra khi nhân sự muốn cân bằng giữa cuộc sống và công việc. Cũng có trường hợp nhân sự nảy sinh những vấn đề không đồng tình với đồng nghiệp hoặc người quản lý nhưng ít có cơ hội nói ra, hoặc họ cho rằng việc trao đổi không giải quyết được khúc mắc. Vì thế, họ lựa chọn quiet quitting để tìm kiếm một khoảng lặng trong khi tìm kiếm một môi trường mới. Cũng có trường hợp, sau một thời gian burn-out, người đó thực sự suy nghĩ lại về nghề nghiệp và tương lai của mình và cần thời gian để suy nghĩ. Ngoài ra, Quiet Quitting còn có thể xảy ra ở những nhân sự đã gắn bó lâu năm, cảm thấy nhàm chán với công việc lặp đi lặp lại và giảm hứng thú làm việc, dẫn đến thái độ chỉ muốn làm vừa đủ rồi ra về”, chị Mai Khanh phân tích.


Quiet Quitting phản ánh nhu cầu gắn bó của nhân sự


Quiet Quitting là một kiểu “phản kháng" dữ dội của nhân sự khi gặp vấn đề xoay quanh chuyện cân bằng giữa đời sống và công việc. Tuy nhiên, theo chị Thanh Bùi - Managing Director tại Havas Group Vietnam, những gì Quiet Quitting đang tiết lộ với doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở đó. Chị cho rằng trào lưu này còn phản ánh nhu cầu gắn bó và sự bất mãn của nhân sự đối với nơi làm việc. “Sự tổn thương và thất vọng lâu ngày trong công việc của nhân sự cũng có thể dẫn tới tình trạng bỏ cuộc. Các bạn ấy không bỏ công ty nhưng sẽ lựa chọn ngừng nỗ lực, ngừng cống hiến hết mình cho công ty. Sự tổn thương này có thể đến từ việc kết nối giữa nhân viên và công ty không thật sự tích cực, họ bị thất hứa trong công việc, không được coi trọng dù làm việc rất tốt,...", chị Thanh Bùi giải thích.


Ngoài ra, chị cũng cho rằng nguồn cơn của Quiet Quitting là vì nhân sự chưa có mục tiêu và phương hướng cụ thể khi đi làm. Đối với nhiều nhân sự, họ lựa chọn làm việc hết mình trong giờ hành chính, sau đó sẽ tận hưởng thời gian cá nhân vì bản thân họ đề cao giá trị cuộc sống, không muốn đầu tư quá nhiều thời gian vào công việc. Ngược lại, có nhiều nhân sự lại muốn phấn đấu, cống hiến hết mình cho công ty để được thăng tiến lên một vị trí cao, có sự nghiệp thành công và mức lương cao. Đối với họ, việc có được một môi trường tốt, mức lương cao đòi hỏi sự nỗ lực 100% trong công việc. Từ cách định nghĩa này, chị Thanh Bùi cho rằng Quiet Quitting cũng là một cách để nhân sự thể hiện sự bất mãn của bản thân với công việc. 


Agency quảng cáo khó chấp nhận Quiet Quitting 


Chị Diệu Anh - Account Supervisor tại Tequila\TBWA Group Vietnam cho rằng rất vô lý nếu nói nhân sự không yêu công việc chỉ vì họ không tham gia hoạt động ở công ty. “Việc nhắn tin, bonding sau giờ làm giữa các team sau giờ làm việc khá thường xuyên ở agency. Tuy nhiên, chuyện này tự nguyện, không bắt buộc tham gia. Việc bonding sau giờ làm gần như chuyển sang mối quan hệ cá nhân chứ không phải dựa trên công việc”. 



Thế nhưng, không phải agency nào cũng chấp nhận việc Quiet Quitting như một “lựa chọn cá nhân" vì nó có ảnh hưởng tới kết quả công việc. Chị Mai Khanh giải thích rằng ngành Truyền thông là một ngành đặc thù, trong đó có nhiều hạng mục công việc cần nhân sự phản ứng nhanh, thậm chí buộc phải xử lý trong thời gian ngoài giờ hành chính như tổ chức sự kiện, quản lý Social Media, xử lý các sự cố truyền thông. "Khi đã chọn làm việc trong ngành Truyền thông, nhân sự cần hiểu được điều này", chị nhấn mạnh.


Đồng ý với quan điểm này, chị Diệu Anh cho rằng khó thay đổi đặc điểm giờ giấc ngẫu hứng của agency: “Nếu muốn thay đổi, chúng ta cần thay đổi mindset từ cả thị trường, từ khách hàng đến chính agency. Đối với nhiều khách hàng, việc deadline gấp là chuyện bình thường và agency phần nào cũng thấy đó là một phần của công việc. Đồng thời, cạnh tranh về giá dẫn đến các agency sẵn sàng offer rate thấp để thắng thầu, nhưng đồng nghĩa với việc phải nhận nhiều job hơn để duy trì công ty. Từ đó, áp lực công việc trong agency vẫn là một vòng luẩn quẩn.” 


Trong khi đó, chị Zinh Nguyễn - Associate Creative Director tại Biz-Eyes Communications cho biết nhân sự buộc phải chấp nhận hy sinh một số lợi ích cá nhân. “Feedback sẽ ập tới vào nửa đêm, hoặc client brief hôm nay nhưng ngày mốt phải đi thuyết trình ngay là chuyện thường ở huyện. Bản chất của ngành này đòi hỏi sự hao tâm tổn sức. Nghề nghiệp nào cũng phải có những hy sinh đặc thù như vậy”, chị Zinh Nguyễn nói thêm.



Với chị Thanh Bùi, điều này sẽ dẫn đến nhiều ảnh hưởng cho công việc. “Ở một số trường hợp, họ sẽ chần chừ hoặc chọn không tham gia vào các group chat ngoài giờ, đọc những task khẩn cấp nhưng không có phản hồi ngay lập tức. Điều này sẽ gây ra khó khăn cho teamwork”, chị Thanh Bùi nói. Đây cũng là một trong nhiều lý do khiến agency quảng cáo hoặc bất kì các doanh nghiệp khó có thể chấp nhận Quiet Quitting. 


Không ai là nạn nhân


The Guardian cho rằng, sự tranh cãi xoay quanh Quiet Quitting nổ ra vì giữa doanh nghiệp và nhân sự, ai cũng có lý lẽ riêng và ai cũng cho rằng mình là nạn nhân. Các công ty đổ lỗi cho nhân viên vì cho rằng họ thiếu chuyên nghiệp. Các nhân sự trách chủ doanh nghiệp rằng “văn hoá cống hiến" đang vắt kiệt sức lực của họ. Tuy nhiên, các nhân sự agency cho rằng cuộc dùng dằng này sẽ chẳng đi tới đâu nếu không ai chịu đưa ra hướng giải quyết cụ thể. 


Dựa trên những lí do Quiet Quitting, các nhân sự agency đã gợi ý một số giải pháp có thể ứng dụng trong ngành nghề quảng cáo. "Thực ra việc kết nối sau giờ làm rất cần thiết vì có niềm vui và tinh thần tốt thì nhân sự mới làm việc hiệu quả được. Team nào càng thân, càng vui thì có thể họ càng thích đi làm hơn. Thế nhưng cái gì cũng nên có một mức độ vừa phải. Trong chuyện này thì mình nên ưu tiên mức độ tự nguyện là trên hết. Mỗi người có một cuộc sống riêng nên mình tôn trọng lựa chọn của nhân sự và sẽ tìm ra giải pháp phù hợp để mọi người đều có thể tận hưởng", chị Thanh Bùi chia sẻ.


Ngoài ra, chị Thanh Bùi cũng nói rằng các agency có thể trao quyền cho các nhân sự tự do sắp xếp và điều tiết công việc: “Ban Quản Lý sẽ hỗ trợ đội ngũ trong việc hướng dẫn cách thiết lập kỹ năng và áp dụng như thế nào trong thời gian mới bắt đầu. Sau đó, công ty sẽ từ từ để các bạn tự lập kế hoạch và việc quản lý sẽ giới hạn ít nhất (minimum supervision). Việc này sẽ giúp các bạn ngày càng mạnh mẽ, độc lập, có không gian để sáng tạo mà không thấy gò bó, làm chủ chính mình và có thể bứt phá giới hạn bản thân bằng cách cam kết chịu trách nhiệm cho những quyết định, hoạch định của mình. Không chỉ vậy, việc tự do quản lý, tự điều tiết khối lượng công việc sẽ giúp nhân sự hiểu được giới hạn của mình ở đâu, bản thân cần sự hỗ trợ nào của team, của ban quản lý, của mọi người xung quanh. Chính mỗi người trong agency là cá thể đặc biệt chịu trách nhiệm cho bản thân mình và giúp đỡ các nhân sự khác trong công việc.” 



Bên cạnh đó, việc duy trì mối quan hệ thân thiết, hòa đồng giữa các đồng nghiệp có thể là yếu tố giúp nhân sự làm việc lâu dài tại công ty. Chị Zinh Nguyễn cho biết: "Bản thân mình cũng từng là một người rất xa lánh hoạt động tập thể nhưng vào công ty bị 'nghiệp quật' không trượt phát nào. Một trong những lý do chủ yếu khiến mình ở lại công ty hiện tại (tính đến nay đã hơn 8 năm) rốt cuộc là vì mình thân thiết với đồng nghiệp. Gắn kết với công ty sẽ giúp nhân sự thấy công việc thêm nhiều niềm vui."


Việc hoạt động trong một môi trường làm việc cạnh tranh, áp lực, liên tục sản xuất sản phẩm có thể khiến các nhân sự agency đánh mất hứng thú, thậm chí là đối mặt với tình trạng burn-out trong công việc. Vào những thời điểm này, mối quan hệ với các đồng nghiệp và công ty sẽ là yếu tố quan trọng thúc đẩy năng lượng và tinh thần của nhân sự. Theo chia sẻ từ chị Mai Khanh, các agency có thể cân nhắc 3 yếu tố: đảm bảo cuộc sống, duy trì đam mê và cơ hội thăng tiến. “Đầu tiên, ai cũng đi làm để kiếm thu nhập, trang trải cuộc sống. Vì vậy, công việc tốt phải là một công việc mang lại thu nhập mà người lao động cho rằng xứng đáng với nỗ lực họ bỏ ra. Thứ hai, công việc phải là đam mê của nhân sự. Bản thân nhân sự phải tự tìm hiểu, khám phá và trau dồi năng lực của mình. Công ty và người quản lý cũng cần phân bổ task một cách có trách nhiệm để qua mỗi một dự án, nhân sự lại học thêm được một điều mới mẻ hoặc được làm những công việc khác nhau, tránh nhàm chán. Thứ ba là cơ hội thăng tiến. Người quản lý và nhân sự cần thoả thuận trước về con đường sự nghiệp và các yêu cầu năng lực để thăng tiến. Đây sẽ là động lực để giữ chân nhân sự tại công ty”, chị Mai Khanh nhận định.




Để tránh tình trạng burn-out, các nhân sự cũng nên điều tiết khối lượng công việc hợp lý để bản thân có thời gian nghỉ ngơi, nạp năng lượng. Theo chị Zinh Nguyễn, công việc chỉ nên là một phần của cuộc sống: "Dĩ nhiên, khi đã đi làm thì nhân sự phải làm với thái độ nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm. Thế nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chúng ta có nghĩa vụ phải hy sinh tất cả cho công việc. Thế hệ Millennials của mình trưởng thành trong một thế giới mà khái niệm 'workaholics' (những người tham công tiếc việc) được lãng mạn hóa quá nhiều. Thực ra khi còn là một tân binh mới vào ngành, mình cũng từng đê mê những đêm ở tới 1 - 2 giờ sáng cùng đồng nghiệp, thấy sao mà mình giống nhân vật chính trong các bộ phim tuổi trẻ nhiệt huyết ghê. Thế nhưng sau 7749 ngày tự đóng phim thì bản thân cũng tự nhận ra là: làm quá hóa mệt. Quỹ thời gian mỗi ngày của chúng ta có hạn. Ngày nào cũng dành hết cho công việc thì ủa, thời gian đâu mà vui chơi, trẩy hội, giao lưu? Nhìn chung, mỗi người sẽ có giới hạn và ưu tiên khác nhau trong cuộc sống, nhưng mình nghĩ ai cũng cần vạch ra ranh giới để bản thân được nghỉ ngơi đúng với mức mình cần. Có như vậy thì nhân sự mới có đủ năng lượng và cảm hứng để làm việc tiếp."


Các bạn có thể đón đọc các bài viết cùng series tại đây.


Xu hướng Quiet Quitting: Khi người trẻ phản kháng với việc lãng mạn hoá workaholic

Kim Ngọc

Kim Ngọc

Content Creator | Advertising Vietnam

27 Thg 08 2022

Lưu

Cùng chuyên mục