Lời khuyên phổ biến trước giờ là xây dựng thẩm quyền cho website thông qua PR Digital, PR báo chí và có link từ các trang uy tín cao. Nghe có vẻ hợp lý! Nhưng hãy lưu ý tới bộ nguồn mà AI dựa vào để cite và mention khác nhau theo từng chủ đề. Vậy nên, nỗ lực xây dựng thẩm quyền từ bên thứ ba cũng phải đi theo từng chủ đề, không thể dùng một danh sách chung cho mọi ngành.
Tóm tắt các điểm chính
AI xây bộ nguồn tin cậy riêng cho từng chủ đề. Cùng một mô hình, tỷ lệ trích dẫn từ website đối thủ cạnh tranh dao động từ 7% đến 33,5% tùy chủ đề.
AI không dùng một danh sách "nguồn uy tín" chung cho mọi câu hỏi. Nó chọn một bộ nguồn tin cậy riêng cho từng chủ đề, và bộ nguồn đó có thể thay đổi gần như hoàn toàn giữa hai chủ đề khác nhau.
AI tin tưởng các thực thể mà nó đã nhận biết trước đó, không hình thành đánh giá mới cho thương hiệu ở mỗi câu hỏi. Có tên tác giả cụ thể gắn với chuyên môn có xu hướng được trích dẫn tốt hơn bài đăng ẩn danh dưới tên thương hiệu.
Thẩm quyền tăng theo bậc, không tăng đều. Điểm thẩm quyền domain (Authority Score) có hệ số tương quan Pearson 0,65 với brand mention trên AI, đường cong này bẻ gấp chứ không tăng thẳng.
3 vị trí đăng bài trên nguồn thuộc top uy tín nhất của chủ đề tạo tác động lớn hơn hàng chục vị trí rải rác trên các trang thẩm quyền thấp.
Link nofollow có sức nặng gần tương đương link dofollow đối với brand mention trên AI (hệ số tương quan Spearman 0,509 so với 0,504).
Các cơ chế trên dẫn đến một thay đổi cách làm: PR và backlink cần nhắm vào đúng nguồn mà AI đang trích dẫn cho chủ đề cụ thể, thay vì nhắm vào nguồn có độ phủ rộng hay giá đăng bài hợp lý như cách làm cũ.
Nghiên cứu này của Infinity cập nhật thêm cho nội dung cơ chế đứng sau cách AI chọn nguồn để trích dẫn & nội dung AI Visibility trong phần 3. Và Infinity sẽ giải thích tại sao cách làm PR và xây dựng backlink truyền thống đang nhắm sai mục tiêu trong kỷ nguyên AI search.
1/ AI đã có sẵn một tập nguồn để trả lời câu hỏi người dùng đối mới mỗi chủ đề
Cùng một mô hình AI, nhưng tỷ lệ trích dẫn từ website đối thủ cạnh tranh có thể chênh nhau gần 5 lần chỉ vì đổi chủ đề câu hỏi.
Dữ liệu mẫu từ Infinity cho thấy:
Câu hỏi về phần mềm hóa đơn điện tử: website của các đối thủ cạnh tranh trong ngành chiếm 33,5% nguồn AI trích dẫn.
Câu hỏi về thủ tục thành lập doanh nghiệp: cùng loại nguồn đó chỉ còn 7%.
Lý do dễ hình dung: với chủ đề hóa đơn điện tử, các nhà cung cấp phần mềm trong ngành chính là nơi có thông tin chuyên sâu nhất, nên AI tin tưởng và trích dẫn nhiều. Với chủ đề thành lập doanh nghiệp, thông tin đáng tin lại nằm ở cổng thông tin nhà nước, văn phòng luật, hoặc trang tư vấn pháp lý, không phải ở các công ty phần mềm kế toán.
Riêng nhóm nền tảng video và mạng xã hội (YouTube, TikTok...) vận hành theo cơ chế hoàn toàn khác, chỉ chiếm khoảng 6,5% trích dẫn trong dữ liệu mẫu, và cần một chiến lược riêng biệt. Bài này tạm gác nhóm đó lại, tập trung vào nhóm nguồn hoạt động giống earned media truyền thống: báo chí, đơn vị nghiên cứu, chuyên gia ngành.
Hệ quả trực tiếp: một kế hoạch PR được xây dựng cho ngành này gần như chắc chắn nhắm sai nguồn nếu áp dụng nguyên xi cho ngành khác. Không có một danh sách "top 50 site uy tín" dùng chung được cho mọi chủ đề.
2/ AI tin tưởng những thực thể mà nó đã nhận biết.
AI không đánh giá lại thương hiệu từ đầu ở mỗi câu hỏi. Nó tái sử dụng mức độ tin cậy đã gắn sẵn với những nguồn, những cái tên mà nó từng gặp trước đó.
Thứ tự sức nặng của các nguồn thông tin, theo mức độ AI tin tưởng:
Website và blog của chính thương hiệu: là yếu tố cần có, nhưng thường là yếu tố yếu nhất.
Báo chí, chuyên gia phân tích ngành, cộng đồng chuyên môn nhắc đến thương hiệu: mang trọng lượng lớn hơn nhiều.
Đối thủ cạnh tranh nhắc đến thương hiệu (ví dụ trong bài so sánh): cũng được tính là tín hiệu tin cậy.
Đây là lý do hai thương hiệu tối ưu on-page giống hệt nhau (cùng cấu trúc trang, cùng mật độ từ khóa, cùng chất lượng nội dung) lại được AI trích dẫn với tần suất khác nhau. Khác biệt nằm ở danh tiếng bên ngoài website mà AI đã biết từ trước, không nằm ở chính nội dung trên trang.
Một phát hiện đáng chú ý (nhưng chưa được kiểm chứng chắc chắn): bài viết có tên tác giả cụ thể, gắn với chuyên môn rõ ràng, có xu hướng được AI trích dẫn tốt hơn cùng nội dung đó nhưng đăng ẩn danh dưới tên thương hiệu chung chung. Ví dụ dễ hình dung: một bài phân tích thị trường ký tên "Nguyễn Văn A, chuyên gia tài chính, 8 năm kinh nghiệm tại [công ty]" có khả năng được trích dẫn cao hơn cùng nội dung đó nhưng chỉ ghi "Đội ngũ [Tên công ty]".
Cơ chế đằng sau khá dễ hiểu: một tác giả là con người, có dấu vết hoạt động (từng viết về chủ đề này ở nơi khác, có mạng xã hội hoạt động, có chức danh hoặc chứng chỉ ngành) cho AI một thực thể cụ thể để gắn thẩm quyền vào. Một bài đăng dưới tên thương hiệu chung chung không cho AI điểm neo nào để bám.
Dữ liệu hỗ trợ điều này còn mỏng, chủ yếu đến từ:
Phân tích riêng của LinkedIn: nội dung mới, có tác giả chuyên gia thật, có dấu thời gian rõ ràng, đạt mức tăng hiển thị AI nhanh nhất trong thử nghiệm của họ.
Một khảo sát nhỏ (18 lượt bình chọn): 78% người tham gia xác nhận việc đăng bài dưới tên chuyên gia cụ thể trên nền tảng bên ngoài (như LinkedIn) đã thay đổi tần suất thương hiệu xuất hiện trong câu trả lời AI.
Nguồn: https://www.linkedin.com/business/marketing/blog/content-marketing/how-linkedin-marketing-is-adapting-to-ai-led-discovery
Infinity lưu ý đây là niềm tin đang hình thành từ quan sát thực tế, chưa phải kết luận có bộ dữ liệu đo lường chặt chẽ trên nhiều nền tảng.
3/ Độ sâu của chất lượng mention > số lượng
Cũng giống như tác động của backlink đến khả năng hiển thị AI mà Infinity đã phân tích vào năm ngoái: việc thêm 10 mention chất lượng trung bình không giúp ích, nhưng thêm 3 mention chất lượng cao lại tạo khác biệt lớn.
Thẩm quyền không tăng đều theo số lượng. Nó tăng theo bậc, và bậc quan trọng nhất là top uy tín nhất trong đúng chủ đề mà thương hiệu của tổ chức đang nhắm tới.
Phân tích 1.000 domain qua công cụ Semrush cho thấy:
Điểm thẩm quyền domain (Authority Score) là yếu tố dự báo backlink mạnh nhất cho việc thương hiệu được AI nhắc tên, với hệ số tương quan Pearson 0,65, vượt qua cả số lượng backlink thô.
Đường cong tương quan này bẻ gấp, không đi lên theo đường thẳng.
Nói cách khác: nếu backlink của bạn đang nằm ở nhóm site có thẩm quyền tầm trung (không cao, không thấp), có thêm vài backlink tương tự cũng gần như không thay đổi tần suất AI trích dẫn thương hiệu. Cái thực sự tạo ra khác biệt là lọt được vào nhóm nguồn thuộc top uy tín nhất cho đúng chủ đề đó.
Ví dụ minh họa: nếu thương hiệu hoạt động trong ngành phần mềm kế toán, 3 bài PR đăng trên đúng 3 trang công nghệ hoặc tài chính hàng đầu mà cộng đồng kế toán viên tại Việt Nam tin dùng sẽ tạo tác động lớn hơn nhiều so với 20 bài PR rải rác trên các trang tổng hợp tin tức ít người biết đến.
Một câu hỏi vẫn chưa có lời giải: liệu có tồn tại một "ngưỡng đột phá" - mang tính chất phi tuyến, tức một số lượt nhắc tên trong chủ đề mà sau đó thương hiệu chuyển từ "thỉnh thoảng được trích dẫn" sang "luôn luôn được trích dẫn"? Chưa có đủ dữ liệu để trả lời, nhưng dù câu trả lời là gì, đây vẫn là mục tiêu có thể lập ngân sách và đo lường được, không phải một khoản chi mơ hồ.
4/ Ba phát hiện trên thay đổi cách làm PR Digital đối với hiển thị AI như thế nào?
Cách làm PR truyền thống chọn nơi đăng bài dựa trên những tiêu chí nằm ngoài cách AI thực sự chọn nguồn tin cậy cho một chủ đề.
So sánh hai cách tiếp cận:
Nguyên lý này thực ra không hoàn toàn mới. Nó giống cách SEO truyền thống từng khuyên: đi backlink từ trang liên quan ngành - hoặc nội dung có từ khóa đã có sẵn top 10 google thay vì bất kỳ trang thẩm quyền cao nào. Điều thay đổi là "liên quan" giờ không còn dựa vào cảm tính hay kinh nghiệm ngành, mà có thể xác định chính xác bằng cách quan sát AI đang trích dẫn nguồn nào cho đúng chủ đề đó.
5/ Hướng dẫn xây dựng thẩm quyền bằng PR Digital cho khả năng hiển thị AI
Không phải mọi tín hiệu bên thứ ba đều có sức nặng như nhau. Nên làm theo đúng thứ tự dưới đây.
Bước 1. Tìm ra chính xác nguồn AI đang trích dẫn cho chủ đề của bạn
Chạy các câu hỏi mà khách hàng mục tiêu hay hỏi qua công cụ nghiên cứu đối tượng (như SparkToro) và qua các công cụ AI search, ghi lại domain nào, tác giả nào, kênh nào liên tục xuất hiện.
Sau đó hãy liên hệ với họ: mời chuyên gia của các domain mà bạn đã lọc được để hợp tác, hoặc đồng viết bài với tác giả mà cả AI lẫn khách hàng mục tiêu đã tin tưởng sẵn.
Xuất hiện cùng một cái tên tác giả đã được tin tưởng giúp thương hiệu lọt vào nhóm được cân nhắc nhanh hơn nhiều so với một bài đăng độc lập, vô danh.
Bước 2. Chọn 2-3 chuyên gia có sức ảnh hưởng để viết bài
Không cần họ đã có sẵn lượng độc giả.
Không cần họ là founder hay ban lãnh đạo.
Cần: có uy tín trong chủ đề, hiểu sâu sản phẩm, sẵn sàng xuất bản đều đặn.
Ưu tiên hai dạng bài: hướng dẫn thực hành (how-to) và bài tổng hợp so sánh, vì hai dạng này chiếm 62,3% tổng số nguồn được AI trích dẫn trong dữ liệu nghiên cứu.
Bước 3. Dồn ngân sách vào tầng thẩm quyền cao nhất
Lấy 3 vị trí từ nguồn thuộc top uy tín nhất tạo tác động lớn hơn hàng chục vị trí rải rác trên trang thẩm quyền thấp.
Xếp hạng danh sách nguồn mục tiêu theo mức thẩm quyền, chi ngân sách cho nhóm cao nhất trước.
Có thể liên hệ các Agency báo chí và nhờ họ tìm phóng viên chuyên viết về lĩnh vực và chủ đề mà bạn mong muốn.
Bước 4. Đừng bỏ qua link nofollow
Link nofollow (link không truyền giá trị SEO truyền thống) vẫn có sức nặng gần tương đương link dofollow đối với việc AI nhắc tên thương hiệu (hệ số tương quan Spearman 0,509 so với 0,504).
Đối với hệ thống báo chí, link no thường là các trang tin điện tử, nhưng AI vẫn tính đến chúng như tín hiệu tin cậy.
Nên chủ động tìm và liên hệ các trang trong ngành thường dùng link nofollow khi nhắc đến thương hiệu khác.
Bước 5. Xuất bản dữ liệu gốc, gắn tên chuyên gia, để trang khác nhúng lại
Biểu đồ, infographic gốc do chuyên gia của thương hiệu thực hiện có thể được các trang khác nhúng lại kèm ghi nguồn.
Một biểu đồ có thể tạo ra trích dẫn trên hàng chục trang mà thương hiệu chưa từng chủ động liên hệ.
Bước 6. Dùng MXH phù hợp với ngành như một kênh tăng tốc
Theo dữ liệu thử nghiệm của LinkedIn, bài đăng dưới tên tác giả cụ thể được lập chỉ mục và hiển thị nhanh hơn.
Nhiều trường hợp thực tế ghi nhận thương hiệu bắt đầu xuất hiện trong câu trả lời AI chỉ sau vài tuần đăng bài đều đặn dưới tên một chuyên gia cụ thể thay vì dưới tên trang thương hiệu.
Nếu bạn không sử dụng hoặc ngành không liên quan tới Linkedin sử dụng MXH khác. Và hãy sử dụng MXH trên tinh thần chia sẻ, đóng góp.
Kết lại: Nỗ lực xây dựng thẩm quyền từ bên thứ ba cũng phải đi theo từng chủ đề, không thể dùng một danh sách chung cho mọi ngành.
