Mỗi mũi tên trước khi lao đi xa đều phải lùi lại một nhịp để lấy đà. Sự nghiệp đôi khi cũng được định hình bởi những khoảnh khắc như thế, không phải bước ngoặt nào cũng xuất hiện dưới hình dạng của “nấc thang đi lên” như một lần thăng chức hay một cơ hội lớn. Đôi khi, những thay đổi quan trọng nhất lại đến từ việc học một điều mới, bước vào một môi trường mới hoặc đơn giản là dám đặt lại câu hỏi về con đường mình đang đi.
Đó cũng là cách anh Đức Bùi đi qua hơn một thập kỷ sự nghiệp. Không phải bằng một đường thẳng đi lên, mà bằng những lần chuyển hướng, học tập và liên tục bước ra khỏi vùng quen thuộc của mình. Từ một người học trái ngành đến hành trình làm báo, theo đuổi học bổng Fulbright rồi trở lại với những vai trò quản lý trong lĩnh vực truyền thông, mỗi chặng đường đều giống như một lần lấy đà. Và khi nhìn lại, anh nhận ra điều giúp mình đi xa không nằm ở tốc độ, mà ở việc luôn giữ được sự tò mò với thế giới và sự thành thật với những điều bản thân thực sự khao khát.
Khi đam mê tìm được đường quay trở lại
Nếu nhìn vào hành trình nghề nghiệp hiện tại, ít ai nghĩ rằng anh Đức lại là một người bước vào ngành truyền thông từ một ngã rẽ khá bất ngờ. Anh tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh và Du lịch tại Đại học Hà Nội, từng tin rằng sau khi ra trường mình sẽ theo đuổi một công việc liên quan đến lĩnh vực được đào tạo. Thế nhưng chỉ một thời gian ngắn sau tốt nghiệp, con đường sự nghiệp lại rẽ sang một hướng hoàn toàn khác: báo chí.
Điều thú vị là niềm yêu thích với một trong những nền tảng cốt lõi của ngành báo chí, truyền thông - việc viết lách thực chất đã xuất hiện từ rất sớm. Anh vẫn nhớ bài thi học kì môn Văn lớp 12 đạt điểm tuyệt đối cùng điểm tổng kết môn Văn năm cuối cấp là 9,1. Khi đứng trước lựa chọn ngành học, báo chí và truyền thông từng là những phương án được cân nhắc nghiêm túc. Tuy nhiên, điều kiện gia đình khi ấy khiến anh ưu tiên một ngành học được cho là mang lại nhiều cơ hội ổn định về kinh tế hơn.
Nhìn lại sau nhiều năm, anh cho rằng đó không phải là một lựa chọn sai. Bởi dù không bắt đầu từ báo chí, những trải nghiệm trên hành trình học tập và làm việc sau này vẫn trở thành một phần quan trọng trong con đường phát triển của anh. Và rồi, bằng một cách nào đó, đam mê viết lách vẫn tìm được đường quay trở lại.
“Có lẽ định mệnh đã dẫn mình trở lại với đúng đam mê của bản thân”, anh chia sẻ. Thời điểm bắt đầu làm báo, anh nhận ra việc được viết vẫn là một trong những “khoảnh khắc rực rỡ” nhất của cuộc đời mình. Từ sự yêu thích ban đầu ấy, anh dần gắn bó với nghề cho đến hôm nay.
Sự nghiệp không phải một con đường thẳng, nhưng mỗi ngã rẽ đều là cơ hội để “học tập”
Nếu có một từ để mô tả hành trình hơn 10 năm làm nghề của anh Đức, có lẽ đó là “không tuyến tính”. Xuất phát điểm không phải dân báo chí hay truyền thông - marketing, anh liên tục dịch chuyển qua nhiều môi trường khác nhau: từ tòa soạn báo, trường học, tổ chức phi chính phủ cho đến doanh nghiệp công nghệ. Chính những lần chuyển hướng ấy khiến anh cho rằng “sự nghiệp của mình chưa bao giờ là một đường thẳng hướng lên góc trên bên phải của đồ thị cuộc đời”.
So với bạn bè đồng trang lứa, có những giai đoạn anh cảm thấy mình đi chậm hơn. Mỗi lần bước sang một lĩnh vực mới cũng đồng nghĩa với việc phải bắt đầu lại từ đầu: học những kiến thức mà người khác đã được đào tạo từ đại học, hoặc làm quen với những công việc mà đồng nghiệp đã có nhiều năm kinh nghiệm. Những lúc như vậy, câu hỏi “liệu mình có đang đi chậm quá không?” vẫn thường xuyên xuất hiện.
Thế nhưng thay vì xem đó là những “đường vòng”, anh lại nhìn những trải nghiệm ấy như một phần tất yếu của quá trình học tập. Có lẽ cũng vì vậy mà trong những năm đầu sự nghiệp, điều anh ưu tiên nhất chưa bao giờ là chức danh hay vị trí.
“Mình luôn ưu tiên việc học hỏi”, anh chia sẻ. Dù công việc đầu tiên mang lại mức thu nhập tương đối ổn định đối với một sinh viên mới ra trường, anh chưa từng quá đặt nặng câu chuyện chức danh. Anh từng rời tòa soạn với vị trí Chủ mục để bắt đầu lại ở vai trò chuyên viên truyền thông tại một đơn vị khác. Với anh, đó là một sự đánh đổi hoàn toàn xứng đáng nếu đổi lại là cơ hội được tiếp cận những trải nghiệm và kiến thức mới.
Tinh thần đó không chỉ đến từ việc học qua công việc, mà còn được nuôi dưỡng từ những thói quen rất nhỏ. Anh tự nhận mình là người chăm chỉ đọc và dành nhiều thời gian cho việc đọc. Thói quen này hỗ trợ đáng kể cho công việc viết lách, đồng thời giúp anh hình thành một kỹ năng mà bản thân đặc biệt coi trọng trong nghề truyền thông: khả năng quan sát.
Theo anh, nhiều người thường đánh giá thấp việc quan sát vì nghĩ đó là điều hiển nhiên. Nhưng thực tế, những chi tiết nhỏ nhặt được ghi nhận từ việc quan sát đôi khi lại là nguồn gốc của những insight hay ý tưởng mà người khác không nhìn thấy. Bản thân anh luôn giữ một câu hỏi trong đầu mỗi khi tiếp cận một câu chuyện mới: “Đâu là điều người ta chưa nói, chưa viết hoặc còn bỏ quên?”.
Chính cách tư duy đó đã góp phần tạo nên nhiều dấu ấn đáng nhớ trong hành trình làm nghề của anh.
Một trong những dự án anh tâm đắc nhất là chiến dịch “Leave With Pride” được thực hiện trong thời gian làm việc tại Viện iSEE. Với thông điệp “Đồng tính không phải là bệnh”, chiến dịch truyền thông có nguồn lực hạn chế nhưng đã tạo ra sức lan tỏa vượt ngoài mong đợi, thu về gần 90.000 chữ ký cho một bản kiến nghị chỉ trong vòng một tháng. Sau đó, WHO Việt Nam và Bộ Y tế Việt Nam lần đầu tiên công nhận LGBT+ không phải là bệnh. Với anh, đây không chỉ là thành công của một chiến dịch truyền thông, mà còn là niềm tự hào đặc biệt của những người làm truyền thông vì mục tiêu xã hội.
Video thử nghiệm xã hội mở đầu cho chiến dịch “Leave with Pride”
Sau này, khi chuyển sang môi trường doanh nghiệp công nghệ, anh lại có cơ hội đối diện với những thử thách rất khác. Một trong số đó là lần đầu tiên đảm nhiệm vai trò phụ trách tổ chức Zalo AI Summit - sự kiện công nghệ quy mô lớn với hàng trăm khách mời tham dự trực tiếp và hàng nghìn người theo dõi trực tuyến. Khi ấy, chương trình đã bước sang năm thứ tám và áp lực “làm mới” luôn hiện hữu. Dù tổ chức sự kiện chưa bao giờ là thế mạnh của mình, anh cùng tập thể vẫn đưa chương trình đến đích đến thành công.
Sự kiện Zalo AI Summit 2025 (Nguồn ảnh: Báo VietNamNet)
Du học Thạc sĩ: Tạm rời "guồng quay" của ngành để không mắc kẹt trong những điều đã biết
Nếu phải chọn ra một cột mốc có sức ảnh hưởng lớn nhất đến hành trình nghề nghiệp của mình, anh Đức không nhắc đến một lần thăng chức hay một công việc danh tiếng. Với anh, bước ngoặt quan trọng nhất lại gắn với việc học tập: quyết định theo đuổi học bổng Fulbright và sang Mỹ học Thạc sĩ ngành Truyền thông.
Hai năm học tập ở nước ngoài mang đến cho anh nhiều hơn những kiến thức chuyên môn. Đó còn là khoảng thời gian để tạm bước ra khỏi guồng quay quen thuộc của ngành truyền thông tại Việt Nam, nhìn lại những gì mình đã trải qua và có cơ hội quan sát lĩnh vực này từ một góc nhìn khác. Theo anh, truyền thông là ngành nghề đòi hỏi vốn hiểu biết rộng về văn hóa và xã hội. Việc được sống trong một môi trường mới giúp anh có thêm nhiều chất liệu để đối chiếu, so sánh và mở rộng thế giới quan của bản thân.
Có lẽ cũng vì luôn đứng ở giao điểm giữa thực hành nghề nghiệp và học thuật, anh chưa bao giờ xem những dấu mốc như chức danh hay vị trí công việc là thước đo duy nhất của thành công. Thay vào đó, những cột mốc liên quan đến việc học tập lại mang ý nghĩa đặc biệt hơn. Đến hiện tại, anh vẫn cảm thấy tự hào khi có thể duy trì song song cả hai vai trò: một người làm truyền thông trong doanh nghiệp và một người hoạt động trong lĩnh vực giáo dục.
Nhìn lại hành trình đã qua, anh cho rằng việc quyết tâm theo đuổi học bổng để đi du học là một trong những quyết định ý nghĩa nhất mình từng đưa ra. Điều này càng trở nên đáng nhớ bởi trước đó đã có lúc anh cân nhắc từ bỏ. Khi công việc ổn định, câu hỏi “hay thôi, cứ tiếp tục với những gì đang có” từng xuất hiện không ít lần.
Thế nhưng càng làm nghề lâu, anh càng nhận ra điều mình lo lắng không phải là câu chuyện thu nhập hay chức danh. Trên thực tế, anh cho rằng nhiều bạn bè đồng trang lứa đã đi xa hơn mình về mặt tài chính. Điều khiến anh trăn trở hơn là nguy cơ bị trì trệ trong tư duy và chuyên môn nếu ngừng học hỏi.
Nhìn từ góc độ đó, việc đi học không phải là một khoảng dừng, mà là cách để chuẩn bị cho những bước đi dài hơn trong tương lai.
Đừng quá đặt nặng vấn đề “sẵn sàng hay chưa” khi bắt đầu một chương mới
Sau hai năm du học, anh trở về Việt Nam và đảm nhận vị trí Trưởng phòng Truyền thông và Quan hệ công chúng tại Zalo. Đây cũng là giai đoạn chuyển đổi khiến anh áp lực nhiều nhất trong sự nghiệp.
Điều đáng nói là áp lực ấy không đến từ chuyên môn. Sau nhiều năm làm nghề, anh không quá lo lắng về năng lực thực thi công việc. Thứ khiến anh băn khoăn nhiều hơn lại là việc thích nghi với một chương mới sau khoảng thời gian dài tạm rời thị trường lao động.
Hai năm học tập khiến nhịp sống, cách suy nghĩ và ưu tiên cá nhân thay đổi đáng kể. Vì vậy, khi quay trở lại môi trường doanh nghiệp, câu hỏi lớn nhất không phải là “mình có làm được hay không”, mà là “mình có thực sự thuộc về công việc này hay không”.
Đó cũng là thời điểm anh phải đứng giữa hai lựa chọn: tiếp tục theo đuổi con đường học thuật hay quay lại với môi trường truyền thông doanh nghiệp. Sau nhiều trải nghiệm khác nhau trong sự nghiệp, anh nhận ra điều quan trọng không còn nằm ở việc công việc đó có hấp dẫn hay không, mà là nó có còn ý nghĩa với mình hay không.
Bên cạnh đó, việc trở lại làm việc tại một doanh nghiệp lớn sau nhiều năm cũng đòi hỏi sự điều chỉnh nhất định. Tuy nhiên, anh cho rằng điều cần thích nghi nhiều nhất không phải kỹ năng chuyên môn mà là tâm thế. Bởi kiến thức có thể cập nhật tương đối nhanh, trong khi việc tìm lại cảm giác thuộc về một môi trường mới lại cần nhiều thời gian hơn.
Từ những trải nghiệm đó, anh cũng hình thành một góc nhìn riêng về sự sẵn sàng. Theo anh, phần lớn chúng ta đều dành quá nhiều thời gian để tự hỏi liệu mình đã đủ giỏi, đủ kinh nghiệm hay đủ tự tin để bắt đầu điều gì đó hay chưa.
Thay vì dành quá nhiều năng lượng cho câu hỏi đó, anh thường chọn một cách tiếp cận khác. Trước mỗi cơ hội mới, điều anh tự hỏi bản thân không phải là liệu mình đã sẵn sàng hay chưa, mà là mình có thể mang đến điều gì cho công việc ấy. Khi trả lời được câu hỏi đó, những lo lắng còn lại dường như cũng trở nên nhẹ hơn.
Với anh, đôi khi sự trưởng thành trong sự nghiệp không đến từ việc cảm thấy hoàn toàn tự tin trước một thử thách mới, mà đến từ việc dám bước tới ngay cả khi vẫn còn những băn khoăn và nghi ngại.
Thăng tiến được định nghĩa bằng những giá trị mang đến cho cộng đồng
Sau hơn một thập kỷ làm nghề, cách nhìn của anh Đức về thăng tiến cũng có nhiều thay đổi.
Ở góc độ phổ biến nhất, anh vẫn cho rằng thăng tiến thường được đo lường bằng những yếu tố quen thuộc như chức danh, quy mô công việc, mức thu nhập hay tên tuổi của tổ chức mà một người đang làm việc. Bản thân anh cũng không nằm ngoài những cách định nghĩa đó.
Tuy nhiên, khi trải qua nhiều môi trường và vai trò khác nhau, anh bắt đầu đặt thêm một câu hỏi khác cho chính mình: công việc mình đang làm có giúp được nhiều người hơn hay không?
Theo anh, thăng tiến không chỉ nằm ở việc đi lên trong hệ thống tổ chức, mà đôi khi còn nằm ở khả năng lựa chọn được một công việc tạo ra nhiều giá trị hơn cho cộng đồng và xã hội. Đó là một góc nhìn được hình thành sau nhiều năm làm việc trong cả lĩnh vực truyền thông lẫn giáo dục - hai môi trường giúp anh nhìn thấy rõ hơn những tác động mà công việc có thể tạo ra đối với người khác.
“Nghe có vẻ hơi sến, nhưng khi bạn trải qua rất nhiều công việc na ná nhau và bước qua tuổi ngoài 30, nhiều người sẽ tự hỏi: rốt cuộc công việc của mình có ý nghĩa gì?”, anh chia sẻ.
Có lẽ cũng chính vì vậy mà anh chưa từng rời bỏ hoàn toàn một trong hai lĩnh vực này. Một bên mang đến những bài toán thực tiễn của nghề nghiệp, bên còn lại giúp anh nhìn thấy những thay đổi tích cực ở con người. Sự kết hợp đó tạo nên cảm giác ý nghĩa mà anh vẫn luôn tìm kiếm trong công việc.
Điều khiến anh hào hứng nhất khi tiếp tục làm nghề hiện nay cũng không phải những cột mốc hào nhoáng. Đó có thể là lời cảm ơn từ một sinh viên, một chia sẻ của mentee về điều họ học được sau quá trình đồng hành, hay đơn giản là việc nhìn thấy một nhân sự trẻ ngày càng viết chắc tay hơn. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại chính là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy công việc của mình đang tạo ra tác động tích cực đến người khác.
Ở thời điểm hiện tại, anh vẫn xem sự nghiệp là một hành trình khám phá liên tục. Anh đặc biệt yêu thích quan điểm “thăm dò - khai phá”, nghĩa là cho phép bản thân thử nghiệm nhiều hướng đi khác nhau trước khi tìm ra lĩnh vực mình thực sự muốn đầu tư sâu.
Bên cạnh công việc truyền thông và giảng dạy, những chủ đề anh đang dành nhiều sự quan tâm là Storytelling và Personal Branding. Xa hơn nữa, anh muốn tiếp tục khám phá nhóm kỹ năng con người (Human Skills), lĩnh vực mà anh đã có nhiều trải nghiệm thông qua hoạt động giảng dạy, đào tạo và kể chuyện, nhưng vẫn còn rất nhiều điều để nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.
Những quãng chậm “có chiến lược” là điều cần thiết
Trong các cuộc trò chuyện về sự nghiệp, một trong những áp lực phổ biến nhất của người trẻ là cảm giác mình đang đi chậm hơn người khác. Với anh Đức, đó là một cảm giác hoàn toàn bình thường.
Anh cho rằng trong công việc cũng như trong cuộc sống, sẽ luôn tồn tại một ai đó đang tiến nhanh hơn chúng ta ở một phương diện nào đó. Ngay cả hiện tại, sau hơn 10 năm làm nghề, đôi khi anh vẫn có những khoảnh khắc nhìn sang bạn bè đồng trang lứa và cảm thấy mình đi chậm hơn.
Thay vì cố gắng phủ nhận cảm xúc ấy, anh cho rằng điều quan trọng là chấp nhận nó như một phần tự nhiên của hành trình trưởng thành. Bởi cảm giác mình chưa đủ nhanh không phải là vấn đề. Vấn đề nằm ở việc chúng ta lựa chọn làm gì với điều đó. Theo anh, đi chậm hoàn toàn không sao, miễn là đó là một sự chậm lại có chủ đích và chiến lược.
Anh lấy chính quyết định du học của mình làm ví dụ. Trong khi nhiều người tiếp tục tích lũy kinh nghiệm thực chiến và phát triển sự nghiệp, anh dành hai năm quay lại giảng đường. Nếu nhìn ở bề mặt, đó có thể là một bước chậm hơn. Nhưng xét về dài hạn, khoảng thời gian ấy mang lại cho anh một cú bật lớn về tư duy, chuyên môn và thế giới quan.
Cuối cùng, sau tất cả những trải nghiệm đã đi qua, điều anh tin tưởng nhất vẫn là mỗi người đều có một hành trình riêng và một nhịp phát triển riêng. Điều đáng quan tâm không phải là mình đang đứng ở đâu so với người khác, mà là liệu hôm nay mình có tốt hơn chính mình của ngày hôm qua hay không.
Nhìn lại hành trình hơn một thập kỷ đã qua, anh cho biết nếu được quay lại thời điểm mới bắt đầu sự nghiệp, bản thân cũng sẽ không thay đổi điều gì. Bởi theo anh, một cánh bướm nhỏ đập ở Mexico cũng có thể gây ra cơn bão tại Thái Bình Dương. Nếu giờ mình thay đổi một điều - dù nhỏ thôi, ở thời điểm quá khứ, có thể giờ mình cũng không tồn tại.
Khép lại cuộc trò chuyện, anh để lại một suy nghĩ mà bản thân xem là bài học lớn nhất trên hành trình sự nghiệp của mình: trước khi nghĩ đến chuyện thăng tiến, mỗi người cần thành thật với chính mình.
"Bạn có thực sự khao khát thăng tiến hay không?"
Nếu câu trả lời là có, hãy chấp nhận rằng sẽ không có con đường tắt nào thay thế được sự chăm chỉ và nỗ lực. Ngược lại, nếu điều bạn mong muốn là một cuộc sống cân bằng và bình yên, cũng không có lý do gì phải ép bản thân chạy theo những chuẩn mực thành công của người khác.
