Các nô lệ của tư bản chắc cũng đã đôi lần bực bội vì cái máy in ở công ty hư đúng lúc đang cần in gấp báo giá, hợp đồng, biên bản nghiệm thu, hay là lén in CV để kịp chạy đi phỏng vấn job khác chứ?
Trước khi quay lại cái máy in, những cuộc thảo luận trên social gần đây đều xoay quanh những chuyện vốn đã cũ nhưng không bao giờ kết thúc: intern đi làm có được trả lương không; sếp “nghẹo” AI nên lay off bớt nhân viên; nhân viên dùng AI làm bài cho sếp và sếp dùng AI feedback cho nhân viên; phỏng vấn 5 vòng xong nhận offer chỉ cao hơn công ty cũ 1 triệu; làm thế nào để vào được global agency thay vì local; vào làm startup lương cao hay nhận offer big corp lương thấp hơn nhưng nhiều lợi ích và ổn định.
Có vẻ người ta thích đối đầu hơn là tìm cách cộng sinh với tư bản, nên thôi quay lại chuyện cái máy in mà lần đầu mình được sếp kể 13 năm trước, lúc phỏng vấn mình cho vị trí Account Intern.
Sếp hỏi: “Mày muốn là ai khi đi làm?”
Câu hỏi mang tầm quá triết học đối với một đứa sinh viên năm 3 như mình. Và dĩ nhiên sếp không đợi mình trả lời, mà kể tiếp một câu chuyện.
“Trong công ty, thường sẽ có 4 kiểu người, thể hiện qua cách xử lý khi họ thấy cái máy in bị hư.” Câu punchline của sếp bắt đầu làm mình chú ý, tò mò không biết đây có phải là một câu chuyện Đắc Nhân Tâm nữa hay không.
“Kiểu người thứ nhất: họ sẽ kệ luôn và cũng chẳng buồn báo cho ai biết cái máy in hư.
Kiểu người thứ hai: họ sẽ báo cho người khác biết là cái máy in hư rồi.
Kiểu người thứ ba: họ vừa thông báo người khác biết, vừa đề xuất luôn cách để sửa cái máy.
Kiểu người thứ tư: họ thông báo, đề xuất cách sửa và chủ động chịu trách nhiệm sửa luôn.”
Bây giờ đặt bối cảnh: một campaign đang chạy gặp khủng hoảng truyền thông do một social post bị tác dụng ngược vì đăng không đúng thời điểm. Ngặt nỗi là chiếc “máy in này bị hư” tầm 7:30 tối, khi mọi người đã về nhà.
Bạn Planner là người đầu tiên thấy những comment tiêu cực trong lúc vừa ăn vừa lướt Threads. Nhưng “plan làm xong rồi, không phải việc của mình”, nên không nói ai; nghĩ là cũng sẽ có người lo thôi.
Bạn Copywriter cũng phát hiện ra, và lập tức nhắn vào group chat của công ty: “Mọi người ơi có biến rồi”. Sếp vẫn chưa seen tin nhắn, nhưng những bạn khác đã bắt đầu vào xem và panic theo.
Bạn Account Executive ngay khi biết tin lập tức xin phép bạn bè đang ngồi cafe phải đi giải quyết công việc. Bạn ấy không nhắn tin mà gọi ngay cho sếp mình là Account Manager để báo tình hình. Ba mươi phút sau đó là ngồi thảo luận và đề xuất hướng giải quyết với sếp.
Bạn Account Manager sau đó gọi báo ngay cho Account Director và Managing Director để báo tình hình, đưa ra hướng giải quyết (sau khi đã bàn với bạn Account Executive) và chủ động trực tiếp giải quyết vấn đề, rồi báo cáo kết quả ngay sau khi làm xong.
(Lưu ý: chức danh trong ví dụ chỉ để minh hoạ, không có ý định làm phật ý ai cả.)
Kiểu người thứ nhất (bạn Planner trong ví dụ) thường có tư duy giao dịch/transactional, hoặc thực dụng thái quá; tính toán chi li kiểu “lương X triệu thì chỉ làm đến Y giờ”, còn lại không quan tâm đến kết quả chung của cả team hay công ty. Có vấn đề cũng không báo. Kiểu người này nói thật là… không có gì để nói.
Kiểu người thứ hai (bạn Creative trong ví dụ) ít nhất là có quan tâm đến kết quả chung khi chủ động thông báo lúc có vấn đề, nhưng lại không chủ động đề xuất hướng giải quyết. Kiểu người này chỉ phù hợp với các công việc ổn định và chậm thăng tiến, hoặc là tự làm riêng một mình.
Kiểu người thứ ba (bạn Account Executive trong ví dụ) có tư duy giải quyết vấn đề chứ không chỉ là thông báo vấn đề. Họ chủ động đề xuất hướng giải quyết dù chưa chắc đó là hướng tốt nhất, nhưng ít nhất họ có trách nhiệm với kết quả chung và không ngại đóng góp.
Kiểu người thứ tư (bạn Account Manager trong ví dụ) là kiểu người thứ ba + khả năng đứng mũi chịu sào: đứng ra giải quyết vấn đề luôn.
Vậy đọc đến đây, bạn muốn là kiểu người thứ mấy khi cái máy in hư trong công ty sếp mình?
Và sếp mình nói: “Tao muốn mày, và mọi người ở đây, phải bắt đầu từ kiểu người thứ ba.”
Vượt qua những buổi induction hoa mỹ về giá trị công ty hay vô vàn kiến thức self-help, mình chỉ tâm niệm đúng một chuyện: “Mình là kiểu người thứ ba” (chứ không phải là người thứ ba). Câu chuyện chiếc máy in hư này đã định hình con người và danh tiếng của mình dù là Planner, Founder hay Coach/Instructor, để rồi bước lên trở thành kiểu người thứ tư.
Một khi đã bán mình cho, và muốn thăng tiến bền vững cùng tư bản (bất kể bạn làm ở công ty nào), thì việc bạn cần làm là biết xây dựng danh tiếng của mình. Và danh tiếng đó thường bắt đầu khi bạn được nhớ đến như “kiểu người thứ ba”.
Và hãy tin mình, khi đã là kiểu người thứ ba, nhiều cơ hội sẽ mở ra với bạn hơn bạn nghĩ.
▶ Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích hay làm bạn phải suy nghĩ đôi chút, follow mình và subscribe blog của mình tại website để không bỏ lỡ những góc nhìn thú vị và không phải do AI viết nhé.
▶ Thông tin khoá học Strategic & IMC Planning và lịch khai giảng luôn được cập nhật đầy đủ tại website baokhanhnguyen.com
