Năm mới đang đến rất gần, nhưng trước khi kịp nghĩ đến Tết Nguyên đán, về quê hay thưởng Tết bao nhiêu tháng lương, dân văn phòng vẫn phải vượt qua một “cửa ải” quen thuộc: văn nghệ Year End Party. Không biết từ bao giờ, những tiết mục này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bức tranh tất niên của nhiều công ty. Và cũng không biết từ khi nào, câu chuyện văn nghệ không còn đơn giản là “cho vui”, mà đủ sức chia cộng đồng mạng thành hai “phe” rõ rệt.
Một bên là những người sẵn sàng ở lại công ty hoặc phòng tập đến 10-11 giờ đêm để chỉnh từng động tác, từng câu hát, với mục tiêu rõ ràng: làm cho tiết mục ra hồn, thậm chí là… giành giải. Bên còn lại là những người chỉ nghe đến hai chữ “tập văn nghệ” đã thấy mệt, lên mạng xã hội than thở vì cảm giác bị kéo vào một hoạt động mình không thực sự muốn tham gia.
Khi biểu diễn không chỉ để “cho vui”: Hội "hướng ngoại yêu văn nghệ" và những buổi tập xuyên đêm
Mỗi mùa Year End Party, trong hầu hết các công ty đều xuất hiện một nhóm nhân sự quen mặt trên sân khấu - thường là những người hướng ngoại, các “cây văn nghệ” hoặc đơn giản là những người không ngại đứng trước đám đông. Họ có thể đến từ nhiều phòng ban khác nhau, nhưng điểm chung là sự thoải mái với ca hát, nhảy múa và không khí trình diễn.
Động lực để nhóm này gắn bó với văn nghệ YEP khá rõ ràng. Với người này, đó là phần thưởng cuối năm hay danh hiệu nội bộ mang tính khích lệ; với người khác, là việc được tiếp tục tham gia và thi đua cùng một đội nhóm đã thân thiết từ trước. Cũng có trường hợp tham gia chỉ vì một lý do rất giản dị: giải gì cũng được miễn là có kỷ niệm. Dù khác nhau về động cơ, họ đều xem văn nghệ không phải việc làm cho xong, mà là một phần đáng đầu tư của mùa tất niên.
Chính từ tâm thế đó, nhiều ý tưởng biểu diễn ngày càng được đẩy lên mức “bùng nổ khán phòng”. Sân khấu Year End Party không còn giới hạn ở những bài hát quen thuộc, mà tràn ngập các tiết mục đu trend, parody, cosplay hài hước hoặc kết hợp nhiều yếu tố sáng tạo. Không ít màn trình diễn được dàn dựng bài bản đến mức, khi được chia sẻ lại trên mạng xã hội, thu về hàng nghìn lượt tương tác và bình luận, khiến cả những khán giả ngoài cuộc cũng phải tò mò theo dõi.
Đằng sau những màn trình diễn vài phút trên sân khấu là quá trình tập luyện không hề ngắn. Việc ở lại tập đến khuya, thuê giáo viên hướng dẫn hay đầu tư trang phục, đạo cụ đã trở nên quen thuộc với nhiều đội biểu diễn.
“Em không thích văn nghệ”: Khi lời than thở vang vọng mạng xã hội
Trái ngược với không khí sôi nổi của những buổi tập xuyên đêm, trên mạng xã hội, một bức tranh khác cũng hiện ra rõ ràng không kém. Cứ đến khoảng cuối năm, những dòng trạng thái than thở về việc tập văn nghệ Year End Party lại xuất hiện dày đặc.
“Cả năm làm việc chưa đủ mệt hay sao còn phải tập nhảy?”, “Đi làm về muộn, ăn vội bữa tối rồi lại chạy đi tập, thật sự không còn sức”, hay “Tui trốn tập văn nghệ cuối năm được không?” - đó là những câu hỏi quen thuộc được chia sẻ và nhận về hàng trăm lượt đồng cảm.
Những người thuộc “phe không thích văn nghệ” không hẳn là ghét không khí tập thể hay phản đối các hoạt động chung. Nhiều người đơn giản chỉ không phù hợp với việc đứng trước đám đông, không thoải mái khi nhảy múa, ca hát. Có người đã dành cả ngày cho công việc, tối đến chỉ muốn về nhà nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình hoặc làm những việc cá nhân khác.
Vấn đề nảy sinh khi ranh giới giữa “tự nguyện” và “bắt buộc” trở nên mờ nhạt. Trên lý thuyết, hầu hết các công ty đều khẳng định việc tham gia văn nghệ là không ép buộc. Nhưng trên thực tế, không ít nhân viên cảm thấy áp lực vô hình nếu mình không góp mặt. Nỗi lo bị xem là thiếu tinh thần tập thể, không nhiệt tình với hoạt động chung, khiến nhiều người dù không muốn vẫn gật đầu tham gia.
Mạng xã hội, trong trường hợp này, trở thành nơi để họ trút bớt sự mệt mỏi. Những bài đăng, meme, đoạn video hài hước về chuyện tập văn nghệ vừa mang tính giải trí, vừa là cách để những người cùng hoàn cảnh nhận ra rằng mình không hề đơn độc. Câu chuyện văn nghệ Year End Party, từ đó, vượt ra khỏi phạm vi nội bộ công ty, trở thành đề tài được bàn luận rộng rãi mỗi dịp cuối năm.
Văn nghệ Year End Party - áp lực hay hoạt động gắn kết tập thể?
Có một điều thú vị rằng dù đứng ở phe nào, phần lớn mọi người đều thừa nhận một điều: văn nghệ Year End Party đã trở thành một “nghi thức” quen thuộc của đời sống văn phòng. Cách một doanh nghiệp tổ chức hoạt động này, từ mức độ khuyến khích tham gia đến việc tôn trọng lựa chọn cá nhân, phần nào phản ánh văn hóa nội bộ và cách họ nhìn nhận trải nghiệm của nhân viên.
Nhìn ở góc độ dung hòa, vấn đề của văn nghệ Year End Party không nằm ở bản thân hoạt động, mà ở cách nó được đặt vào bức tranh tổng thể cuối năm. Khi được tổ chức với tâm thế linh hoạt và cởi mở, văn nghệ có thể trở thành một điểm nhấn nhẹ nhàng để khép lại hành trình làm việc. Ngược lại, nếu bị đẩy thành một “đầu việc phải hoàn thành”, ý nghĩa gắn kết ban đầu sẽ dần phai nhạt. Giữa hai thái cực đó, điều cần thiết có lẽ là một cách tiếp cận linh hoạt hơn, để văn nghệ, dù được tham gia hay chỉ được quan sát, vẫn là một trải nghiệm dễ chịu cho số đông.
Nhã Vy
