OpenAI, công ty nổi bật trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), đã hứng chịu một vụ tấn công mạng nghiêm trọng vào đầu năm 2023. Tin tặc đã xâm nhập thành công vào hệ thống nội bộ của công ty, đánh cắp thông tin chi tiết về các thiết kế công nghệ AI. Tuy nhiên, thay vì công khai sự việc cho FBI hay cơ quan thực thi pháp luật nào khác, OpenAI lại chọn cách im lặng vì cho rằng không có bằng chứng cho thấy dữ liệu khách hàng hoặc đối tác bị đánh cắp. Mãi đến ngày 07/07 năm nay, công ty mới lên tiếng công bố, gây ra những tranh cãi và bất đồng nội bộ trong công ty.
Trước đó, vụ việc đã được ban lãnh đạo OpenAI thông báo cho toàn thể nhân viên trong cuộc họp tại văn phòng San Francisco vào tháng 4/2023 và sau đó báo cáo cho hội đồng quản trị. Theo đại diện của OpenAI, tin tặc lấy được thông tin từ các cuộc thảo luận trên diễn đàn nội bộ nơi nhân viên công ty chia sẻ về các công nghệ mới nhất. Tuy nhiên, hệ thống lưu trữ và phát triển trí tuệ nhân tạo của OpenAI không bị xâm nhập.
Nhân viên nội bộ cảnh báo về rủi ro của AI
Vụ tin tặc xâm nhập OpenAI đã dấy lên nhiều lo ngại trong nội bộ công ty và cộng đồng công nghệ. Một số nhân viên OpenAI lo lắng rằng công nghệ AI của công ty có thể bị đánh cắp bởi các đối thủ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc. Họ cho rằng việc đánh cắp này có thể gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Hoa Kỳ, vì AI có thể được sử dụng cho mục đích quân sự hoặc tình báo.
Vụ việc cũng đặt ra nghi vấn về mức độ nghiêm túc của OpenAI trong việc bảo mật thông tin. Nhiều người cho rằng công ty đã không có biện pháp bảo vệ đầy đủ, dẫn đến việc tin tặc dễ dàng xâm nhập hệ thống.
Bên cạnh đó, vụ tấn công còn làm lộ rõ những rạn nứt bên trong OpenAI về vấn đề rủi ro của trí tuệ nhân tạo. Một số nhân viên, như ông Leopold Aschenbrenner, Cựu Giám đốc chương trình kỹ thuật tại OpenAI đã chia sẻ trên một chương trình podcast gần đây rằng công ty đang tập trung quá nhiều vào việc phát triển công nghệ mà không quan tâm đầy đủ đến những hậu quả tiềm ẩn.
Trên một podcast vào tháng trước, ông Leopold Aschenbrenner, Cựu Nhà nghiên cứu OpenAI đã đề cập đến vụ vi phạm bảo mật và nhắc lại mối quan tâm của mình về các vấn đề an ninh liên quan đến AI
Ông Leopold Aschenbrenner cho biết đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo về rủi ro an ninh mạng và tác động tiềm ẩn của AI. Ông cho rằng OpenAI không làm đủ để bảo vệ bí mật công nghệ của mình khỏi những kẻ xâm nhập, đặc biệt là từ các đối thủ nước ngoài như Trung Quốc.
Trong một bản ghi nhớ gửi tới hội đồng quản trị, Aschenbrenner kêu gọi OpenAI cần có biện pháp bảo vệ chặt chẽ hơn và cân nhắc kỹ lưỡng hơn về những tác động tiềm tàng của AI trước khi tung ra thị trường. Ông lo ngại rằng các bí mật công nghệ của OpenAI có thể bị đánh cắp và sử dụng cho mục đích quân sự hoặc tình báo, gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Aschenbrenner cũng đã bị sa thải vì tiết lộ thông tin về vụ tấn công mạng của OpenAI cho bên ngoài công ty.
Tháng trước, ông Brad Smith, Chủ tịch Microsoft đã lên tiếng cảnh báo tại Đồi Capitol về việc tin tặc Trung Quốc sử dụng hệ thống của Microsoft để thực hiện một cuộc tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào các mạng lưới chính phủ liên bang. Vụ việc này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ an ninh tiềm ẩn khi các công ty công nghệ Mỹ tuyển dụng nhân viên quốc tế, đặc biệt là những người có liên hệ với Trung Quốc.
Ông Brad Smith, Chủ tịch Microsoft,đã làm chứng tại Đồi Capitol về cách tin tặc Trung Quốc sử dụng hệ thống của gã khổng lồ công nghệ này, nhằm phát động một cuộc tấn công trên diện rộng vào các mạng lưới của chính phủ liên bang
Tuy nhiên, luật pháp hiện hành tại Hoa Kỳ, bao gồm cả luật liên bang và luật California, cấm các công ty phân biệt đối xử với nhân viên dựa trên quốc tịch. Các nhà nghiên cứu chính sách cảnh báo rằng việc áp đặt lệnh cấm đối với nhân tài nước ngoài tham gia vào các dự án AI tại Hoa Kỳ có thể cản trở đáng kể sự phát triển của lĩnh vực này trong nước.
Ông Matt Knight, Giám đốc An ninh của OpenAI chia sẻ với tờ The New York Times rằng: "Chúng tôi cần những bộ óc thông minh và sáng tạo nhất làm việc trên công nghệ này. Tuy nhiên, điều đó đi kèm với một số rủi ro nhất định và chúng ta cần phải tìm cách giải quyết những rủi ro này".
OpenAI đang nỗ lực áp dụng các biện pháp bảo vệ vào các ứng dụng AI trước khi cung cấp cho người dùng và doanh nghiệp
OpenAI không phải là công ty duy nhất phát triển lĩnh vực AI. Nhiều công ty khác, nổi bật là Meta (chủ sở hữu Facebook và Instagram), cũng đang tham gia vào cuộc đua phát triển các hệ thống AI ngày càng mạnh mẽ. Tuy nhiên, cách tiếp cận của họ lại khác biệt so với OpenAI.
Thay vì giữ bí mật thiết kế AI của mình, Meta chọn chia sẻ miễn phí chúng dưới dạng phần mềm nguồn mở. Họ tin rằng việc chia sẻ mã nguồn sẽ cho phép cộng đồng kỹ sư và nhà nghiên cứu trên toàn thế giới cùng nhau xác định và khắc phục các vấn đề tiềm ẩn trong AI, từ đó giảm thiểu nguy cơ lạm dụng công nghệ này.
Vào ngày 18/07/2023, Meta đã công bố “mô hình ngôn ngữ lớn” Llama 2 mới, cung cấp miễn phí công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến của mình cho người dùng để nghiên cứu và xây dựng các sản phẩm mới
Bên cạnh đó, AI cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, bao gồm phát tán thông tin sai lệch, tạo video deepfake và đe dọa việc làm. Các hệ thống AI hiện đại có thể tạo ra văn bản, hình ảnh và video giả mạo một cách tinh vi, gây khó khăn cho việc phân biệt thông tin thật giả. Hơn nữa, AI cũng có thể tự động hóa nhiều công việc, dẫn đến nguy cơ thất nghiệp cho một số ngành nghề.
Để giải quyết những vấn đề này, các công ty như OpenAI, Anthropic và Google đang nỗ lực áp dụng các biện pháp bảo vệ vào các ứng dụng AI của họ trước khi cung cấp cho người dùng và doanh nghiệp. Mục tiêu là ngăn chặn việc sử dụng AI cho mục đích xấu, đồng thời đảm bảo sự an toàn và đạo đức trong quá trình phát triển và ứng dụng AI.
Nhưng không có nhiều bằng chứng cho thấy công nghệ AI ngày nay là một rủi ro an ninh quốc gia đáng kể. Các nghiên cứu của OpenAI, Anthropic và những công ty khác trong năm qua cho thấy AI không nguy hiểm hơn đáng kể so với các công cụ tìm kiếm. Bà Daniela Amodei, Đồng sáng lập và là Chủ tịch của Anthropic cho biết công nghệ AI mới nhất của công ty sẽ không phải là một rủi ro lớn nếu thiết kế của công ty bị đánh cắp hoặc chia sẻ tự do với những người khác.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại nguy cơ lạm dụng AI và những thách thức cần giải quyết
Mặc dù AI mang đến nhiều tiềm năng phát triển, các nhà nghiên cứu và giám đốc công nghệ từ lâu đã bày tỏ lo ngại về khả năng lạm dụng AI trong tương lai. Một số chuyên gia cho rằng AI có thể được sử dụng để tạo ra vũ khí sinh học mới, đột nhập vào hệ thống máy tính chính phủ hoặc thậm chí đe dọa sự tồn vong của nhân loại.
Nhận thức được những nguy cơ tiềm ẩn này, một số công ty như OpenAI và Anthropic đang thực hiện các biện pháp phòng ngừa. OpenAI đã thành lập Ủy ban An toàn và Bảo mật với mục tiêu nghiên cứu và giải quyết các rủi ro an ninh liên quan đến các công nghệ AI tiên tiến. Ủy ban này bao gồm các chuyên gia uy tín như ông Paul Nakasone, Cựu tướng Lục quân từng lãnh đạo Cơ quan An ninh Quốc gia và Bộ Tư lệnh Không gian mạng. Ông Nakasone cũng được bổ nhiệm vào Ban Giám đốc của OpenAI để góp phần giám sát và định hướng hoạt động của công ty.
OpenAI đã thành lập Ủy ban Bảo mật và An toàn với sự góp mặt của ông Paul Nakasone, Cựu tướng Lục quân từng lãnh đạo Cơ quan An ninh Quốc gia và Bộ Tư lệnh Không gian mạng
Bên cạnh những lo ngại về an ninh quốc gia, các quan chức liên bang và nhà lập pháp tiểu bang tại Hoa Kỳ đang thúc đẩy các quy định nhằm kiểm soát việc phát triển và sử dụng AI. Các quy định này có thể bao gồm lệnh cấm đối với một số công nghệ AI nhất định và áp dụng mức phạt nặng đối với các công ty có công nghệ gây ra tác hại.
Trong khi đó, Trung Quốc đang tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển AI. Theo một số số liệu, Trung Quốc đã vượt qua Hoa Kỳ để trở thành quốc gia dẫn đầu về sản xuất nhân tài AI, với gần một nửa số nhà nghiên cứu AI hàng đầu thế giới làm việc tại đây. Các công ty Trung Quốc đang phát triển hệ thống AI có khả năng cạnh tranh với các hệ thống hàng đầu của Hoa Kỳ, đặt ra thách thức cho vị thế dẫn đầu của Hoa Kỳ trong lĩnh vực này.
Ông Clément Delangue, Giám đốc điều hành của Hugging Face, một nền tảng lưu trữ nhiều dự án AI nguồn mở lớn nhất thế giới đã bày tỏ lo ngại về khả năng Trung Quốc sẽ sớm vượt qua Hoa Kỳ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI): “Không phải là điên rồ khi nghĩ rằng Trung Quốc sẽ sớm vượt qua Hoa Kỳ"
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng đi kèm với những lo ngại về an ninh quốc gia. Một số nhà nghiên cứu và chuyên gia an ninh quốc gia cảnh báo rằng các thuật toán toán học cốt lõi của các hệ thống AI hiện nay, mặc dù không nguy hiểm ở thời điểm hiện tại, có thể tiềm ẩn nguy cơ trong tương lai. Họ kêu gọi kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động nghiên cứu và phát triển AI để giảm thiểu rủi ro lạm dụng và bảo vệ an ninh quốc gia.
Bà Susan Rice, Cựu Cố vấn chính sách trong nước của Tổng thống Biden và Cựu Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Obama nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xem xét kỹ lưỡng những kịch bản tồi tệ nhất liên quan đến AI, mặc dù xác suất xảy ra thấp. Bà cho rằng: “Ngay cả khi những kịch bản này có tỷ lệ xảy ra tương đối thấp, nhưng nếu chúng có tác động nghiêm trọng, chúng ta có trách nhiệm phải xem xét chúng một cách nghiêm túc. Đây không phải là khoa học viễn tưởng như nhiều người vẫn nghĩ”.
Như Quỳnh (Theo The New York Times)
Subscribe Newsletter của Advertising Vietnam để theo dõi nhiều tin tức hấp dẫn về ngành quảng cáo.
